Podatki

„Podatki” to pojęcie, które w Ordynacji podatkowej ma szersze znaczenie niż samo podstawowe świadczenie pieniężne należne na podstawie przepisów podatkowych. Obejmuje ono także określone świadczenia powiązane z obowiązkiem podatkowym, jeżeli ustawa traktuje je na równi z podatkiem.

Do tego zakresu należą w szczególności:

• zaliczki na podatek, czyli kwoty wpłacane przed ostatecznym ustaleniem pełnej wysokości podatku,
• raty podatku, ale tylko wtedy, gdy przepisy prawa podatkowego przewidują możliwość zapłaty danego podatku w częściach i w określonych terminach,
• opłaty,
• niepodatkowe należności budżetowe, a więc należności publiczne zasilające budżet, mimo że nie mają charakteru podatku w ścisłym znaczeniu.

Istotne jest to, że zaliczka i rata nie są tym samym. Zaliczka jest płatnością dokonywaną na poczet przyszłego lub końcowego rozliczenia podatku. Rata stanowi natomiast część podatku rozłożonego na kilka płatności, przy czym takie rozłożenie musi wynikać z przepisów prawa podatkowego. Nie każda płatność związana z finansami publicznymi staje się więc ratą lub zaliczką tylko dlatego, że została uiszczona w częściach.

Definicja służy przede wszystkim ujednoliceniu znaczenia słowa „podatki” w Ordynacji podatkowej. Dzięki niej przepisy dotyczące wykonywania obowiązków, rozliczeń, terminów, wpłat lub dochodzenia należności mogą obejmować nie tylko sam podatek, lecz także wymienione kategorie świadczeń. Ma to praktyczne znaczenie przy ustalaniu, czy dana regulacja znajduje zastosowanie do konkretnej należności oraz jakie zasady postępowania należy przy niej stosować.

Pojęcie występuje również w innych ustawach, między innymi dotyczących finansów publicznych, podatków i opłat lokalnych oraz wykonywania zadań jednostek samorządu terytorialnego. W każdym przypadku zakres jego zastosowania trzeba oceniać w związku z treścią konkretnego przepisu, ponieważ ogólna definicja z Ordynacji podatkowej nie zastępuje szczegółowych regulacji określających poszczególne daniny.