Pobieranie

„Pobieranie” w rozumieniu ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów oznacza zespół czynności prowadzących do pozyskania tych materiałów biologicznych. Nie chodzi więc wyłącznie o sam moment ich uzyskania, lecz o działania, w których wyniku komórki, tkanki lub narządy zostają pobrane i mogą zostać przeznaczone do określonego celu.

Dla zastosowania tego pojęcia istotne są trzy elementy:

• przedmiotem pobierania są komórki, tkanki albo narządy;
• pobieranie obejmuje czynności prowadzące do ich pozyskania;
• pozyskanie musi służyć celom diagnostycznym, leczniczym, naukowym lub dydaktycznym.

Definicja wskazuje zatem zarówno, czego dotyczy pobieranie, jak i jakie przeznaczenie uzasadnia objęcie danej czynności regulacją ustawy. Ten sam rodzaj działania może mieć różne znaczenie praktyczne w zależności od celu, w jakim materiał biologiczny jest pozyskiwany. Pojęcie obejmuje nie tylko czynności związane z leczeniem lub przygotowaniem do przeszczepienia, lecz także pozyskiwanie materiału do rozpoznawania chorób, prowadzenia badań oraz celów związanych z nauczaniem.

W ustawie termin ten wyznacza zakres czynności, do których odnoszą się dalsze regulacje dotyczące komórek, tkanek i narządów, w szczególności ich przechowywania, oznaczania oraz wykorzystania. Ma również znaczenie praktyczne przy ustalaniu, czy określone działanie jest elementem procesu pozyskiwania materiału biologicznego, a tym samym czy podlega zasadom przewidzianym dla takiego procesu.

Pojęcie występuje także w innych przepisach. W regulacjach dotyczących leczenia niepłodności odnosi się do obszaru obejmującego między innymi komórki rozrodcze, zarodki, dawstwo, dystrybucję i procedury jakościowe. Z kolei przepisy o niepowtarzalnym oznakowaniu komórek, tkanek i narządów wiążą je z zasadami oznaczania materiałów pobieranych, w tym narządów unaczynionych. W każdym z tych kontekstów podstawowe znaczenie pozostaje takie samo: chodzi o czynności, które prowadzą do pozyskania określonego materiału w celu wskazanym w przepisach.