o finansach publicznych

Art. 21 ustawy o finansach publicznych reguluje podstawowe zasady gospodarki finansowej agencji wykonawczych, które są jednostkami sektora finansów publicznych. Przepisy te mają na celu zapewnienie przejrzystości, odpowiedzialności oraz efektywności w zarządzaniu środkami publicznymi przez te agencje.

#### 1. Roczny plan finansowy

Podstawą gospodarki finansowej agencji wykonawczej jest roczny plan finansowy. Plan ten obejmuje:
- **Przychody z prowadzonej działalności**: Są to środki uzyskiwane przez agencję z jej działalności statutowej.
- **Dotacje z budżetu państwa**: Środki przekazywane agencji z budżetu państwa na realizację określonych zadań.
- **Zestawienie kosztów**: Koszty muszą być szczegółowo wyszczególnione, w tym wynagrodzenia, składki, płatności odsetkowe oraz zakupy towarów i usług.
- **Funkcjonowanie agencji wykonawczej**: Koszty związane z bieżącą działalnością agencji.
- **Realizacja zadań ustawowych**: Koszty realizacji zadań wynikających z przepisów prawa, w tym koszty realizacji tych zadań przez inne podmioty.
- **Wynik finansowy**: Różnica między przychodami a kosztami.
- **Środki na wydatki majątkowe**: Środki przeznaczone na inwestycje i zakupy majątkowe.
- **Środki przyznane innym podmiotom**: Środki przekazywane innym jednostkom.
- **Stan należności i zobowiązań**: Informacje o należnościach i zobowiązaniach na początek i koniec roku.
- **Stan środków pieniężnych**: Informacje o środkach pieniężnych na początek i koniec roku.

#### 2. Procedura zatwierdzania planu finansowego

Projekt rocznego planu finansowego ustala właściwy organ agencji w porozumieniu z ministrem nadzorującym agencję. Po zatwierdzeniu przez ministra, projekt jest przekazywany Ministrowi Finansów zgodnie z przepisami dotyczącymi prac nad projektem ustawy budżetowej.

#### 3. Plan dochodów i wydatków

W ramach projektu planu finansowego sporządza się plan dochodów i wydatków ujmowanych w terminie ich zapłaty. Planowane wydatki nie powinny przekraczać planowanych dochodów, chyba że minister nadzorujący agencję wyrazi zgodę, w porozumieniu z Ministrem Finansów.

#### 4. Zmiany w planie finansowym

Zmiany w planie finansowym mogą być dokonywane po uzyskaniu zgody ministra nadzorującego agencję, wydanej po uzyskaniu opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu. Zmiany te nie mogą powodować zwiększenia zobowiązań ani pogorszenia wyniku finansowego agencji, chyba że odrębne ustawy stanowią inaczej.

#### 5. Dotacje i zobowiązania

Agencja wykonawcza może otrzymywać dotacje z budżetu państwa w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Może również zaciągać zobowiązania na okres przekraczający rok budżetowy, pod warunkiem że wydatki na obsługę zobowiązania są uwzględnione w rocznym planie finansowym.

#### 6. Wyjątki i rozporządzenia

Ograniczenie dotyczące zmian w planie finansowym nie dotyczy zwiększenia planu z tytułu uzyskania pożyczki z budżetu państwa na finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej. Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia gospodarki finansowej agencji wykonawczych, mając na względzie potrzebę zapewnienia jednolitości zasad finansowania oraz przestrzegania zasad jawności i przejrzystości.

### Podsumowanie

Art. 21 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady dotyczące planowania i realizacji budżetu przez agencje wykonawcze. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że agencje te działają w sposób przejrzysty, odpowiedzialny i zgodny z zasadami finansów publicznych. Wprowadzenie takich regulacji jest kluczowe dla zapewnienia efektywnego zarządzania środkami publicznymi oraz realizacji zadań publicznych w sposób zgodny z prawem i interesem publicznym.

Art. 40 ustawy o finansach publicznych reguluje zasady prowadzenia rachunkowości przez jednostki sektora finansów publicznych, uwzględniając specyfikę ich działalności oraz konieczność zapewnienia przejrzystości i rzetelności danych finansowych.

#### 1. Zasady ogólne rachunkowości

Jednostki sektora finansów publicznych są zobowiązane do prowadzenia rachunkowości zgodnie z przepisami o rachunkowości, przy jednoczesnym uwzględnieniu zasad określonych w ustawie o finansach publicznych. Oznacza to, że muszą one stosować się do ogólnych przepisów ustawy o rachunkowości, ale także do specyficznych wymogów wynikających z ustawy o finansach publicznych.

#### 2. Plany kont

Plany kont dla różnych jednostek sektora finansów publicznych, takich jak budżet państwa, budżety jednostek samorządu terytorialnego, jednostki budżetowe, samorządowe zakłady budżetowe, państwowe fundusze celowe oraz państwowe jednostki budżetowe mające siedzibę poza granicami Polski, muszą uwzględniać kilka kluczowych zasad:
- **Dochody i wydatki**: Ujmowane są w terminie ich zapłaty, niezależnie od rocznego budżetu, którego dotyczą.
- **Etapy rozliczeń**: Ujmowane są wszystkie etapy rozliczeń poprzedzające płatność dochodów i wydatków, a w zakresie wydatków i kosztów - także zaangażowanie środków.
- **Odsetki od nieterminowych płatności**: Nalicza się i ewidencjonuje nie później niż na koniec każdego kwartału.
- **Wycena składników aktywów i pasywów**: Wyrażonych w walutach obcych dokonuje się nie później niż na koniec kwartału.

#### 3. Szczególne zasady rachunkowości

Szczególne zasady rachunkowości dotyczą:
- **Ewidencji wykonania budżetu**: Obejmuje to zarówno ewidencję wykonania budżetu w układzie tradycyjnym, jak i zadaniowym.
- **Ewidencji aktywów trwałych**: Stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego.
- **Wyceny składników aktywów i pasywów**: Obejmuje specyficzne zasady wyceny.
- **Sporządzania sprawozdań finansowych**: Oraz określenia odbiorców tych sprawozdań.

#### 4. Kompetencje Ministra Finansów

Minister Finansów ma uprawnienia do określenia, w drodze rozporządzeń, szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla jednostek sektora finansów publicznych. Rozporządzenia te mają na celu zapewnienie przejrzystości planów kont oraz uwzględnienie charakteru działalności prowadzonej przez te jednostki. Minister Finansów może również, w drodze zarządzenia, określić zasady rachunkowości oraz plany kont dla organów podatkowych podległych Ministrowi Finansów, w zakresie poboru i rozliczenia podatków, opłat oraz innych niepodatkowych należności budżetowych.

#### Podsumowanie

Art. 40 ustawy o finansach publicznych wprowadza szczegółowe zasady prowadzenia rachunkowości przez jednostki sektora finansów publicznych, mające na celu zapewnienie rzetelności i przejrzystości danych finansowych. Przepisy te są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania systemu finansów publicznych, umożliwiając skuteczne zarządzanie środkami publicznymi oraz kontrolę nad ich wydatkowaniem.

Art. 400q Prawa ochrony środowiska reguluje zasady prowadzenia gospodarki finansowej przez Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) oraz wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Przepis ten jest kluczowy dla zapewnienia transparentności, efektywności i zgodności z przepisami prawa w zakresie zarządzania środkami finansowymi przeznaczonymi na ochronę środowiska.

#### 1. Samodzielna gospodarka finansowa

Narodowy Fundusz i wojewódzkie fundusze prowadzą samodzielną gospodarkę finansową, co oznacza, że są odpowiedzialne za zarządzanie swoimi środkami i wpływami. Samodzielność ta jest jednak ograniczona przez konieczność pokrywania wydatków na zadania określone w ustawie oraz koszty działalności. Oznacza to, że fundusze muszą działać w granicach określonych przez prawo, co zapewnia kontrolę nad ich działaniami i zapobiega nadużyciom.

#### 2. Wykorzystanie środków unijnych

Fundusze mają obowiązek prowadzenia gospodarki finansowej w sposób zapewniający pełne wykorzystanie środków pochodzących z Unii Europejskiej, które nie podlegają zwrotowi i są przeznaczone na ochronę środowiska i gospodarkę wodną. Jest to istotne, ponieważ niewykorzystanie tych środków mogłoby prowadzić do ich utraty, co byłoby niekorzystne dla realizacji celów środowiskowych.

#### 3. Roczny plan finansowy

Podstawą gospodarki finansowej funduszy jest roczny plan finansowy. Projekt tego planu dla Narodowego Funduszu jest opracowywany przez jego Zarząd w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw klimatu i przekazywany do uzgodnienia ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych. Procedura ta zapewnia, że plan finansowy jest zgodny z polityką finansową państwa i uwzględnia wszystkie niezbędne aspekty zarządzania środkami publicznymi.

#### 4. Struktura rocznego planu finansowego

Roczny plan finansowy musi wyodrębniać różne kategorie przychodów i kosztów, w tym:
- Przychody z prowadzonej działalności,
- Dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego,
- Koszty, w tym wynagrodzenia, płatności odsetkowe, zakup towarów i usług,
- Środki na wydatki majątkowe,
- Środki przekazane innym podmiotom,
- Stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku,
- Stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.

Taka struktura zapewnia przejrzystość i umożliwia dokładne monitorowanie i kontrolę finansów funduszy.

#### 5. Zmiany w planie finansowym

Zmiany w przychodach i kosztach rocznego planu finansowego mogą być dokonywane po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw klimatu, wydanej po uzyskaniu opinii sejmowej komisji właściwej do spraw budżetu. O dokonanych zmianach należy niezwłocznie powiadomić ministra właściwego do spraw finansów publicznych. Procedura ta zapewnia kontrolę nad zmianami w planie finansowym i zapobiega niekontrolowanym modyfikacjom.

#### 6. Plan finansowy w układzie zadaniowym

Narodowy Fundusz sporządza plan finansowy w układzie zadaniowym na rok budżetowy i dwa kolejne lata, co pozwala na długoterminowe planowanie i realizację zadań w sposób zorganizowany i efektywny.

#### 7. Rozporządzenie Rady Ministrów

Rada Ministrów określa, w drodze rozporządzenia, szczegółowy sposób prowadzenia gospodarki finansowej funduszy, kierując się potrzebą zapewnienia jednolitego sposobu przeznaczania środków publicznych na realizację zasady zrównoważonego rozwoju oraz przestrzegania ładu finansów publicznych. Rozporządzenie to ma na celu ujednolicenie procedur i zapewnienie, że wszystkie fundusze działają zgodnie z tymi samymi standardami.

### Podsumowanie

Art. 400q Prawa ochrony środowiska wprowadza szczegółowe zasady prowadzenia gospodarki finansowej przez Narodowy Fundusz i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Przepis ten ma na celu zapewnienie transparentności, efektywności i zgodności z przepisami prawa w zarządzaniu środkami finansowymi przeznaczonymi na ochronę środowiska. Procedury i wymogi określone w tym artykule mają na celu zapobieganie nadużyciom i zapewnienie, że środki publiczne są wykorzystywane w sposób zgodny z zasadą zrównoważonego rozwoju.

Płatność odsetkowa

Płatność odsetkowa w przepisach

o finansach publicznych4 przepisy

Prawo ochrony środowiska1 przepis