Planowanie

Planowanie w polskim prawie oznacza uporządkowany proces określania celów, przewidywania przyszłych potrzeb oraz ustalania sposobu i terminów realizacji zadań. Obejmuje także przygotowanie dokumentów, w których te założenia są przedstawiane, takich jak plany, prognozy, programy, projekty lub harmonogramy. Nie jest jedną, jednolicie uregulowaną instytucją prawną. Jego znaczenie i skutki zależą od dziedziny prawa oraz rodzaju dokumentu.

Planowanie może mieć w szczególności charakter:

• przestrzenny, gdy dotyczy przeznaczenia i zagospodarowania terenów oraz organizacji korzystania z nieruchomości;
• wodny i środowiskowy, gdy służy ochronie wód, zapobieganiu zanieczyszczeniom, ochronie przed powodzią lub zachowaniu różnorodności biologicznej;
• finansowy, gdy polega na przewidywaniu dochodów, wydatków, zobowiązań i długu publicznego, także w perspektywie kilku kolejnych lat;
• organizacyjny, gdy określa sposób wykonywania zadań publicznych, w tym organizację systemu ratownictwa medycznego;
• techniczny i budowlany, gdy wiąże się z przygotowaniem, utrzymaniem, kontrolą lub rozbiórką obiektów budowlanych;
• ewidencyjny i sprawozdawczy, gdy wyznacza zasady ujmowania danych w dokumentacji i klasyfikacji finansowej.

Planowanie może być prowadzone przez organy administracji publicznej, jednostki samorządu terytorialnego, państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne, a w określonym zakresie także przez właścicieli, zarządców lub inne podmioty. Przepisy często określają właściwość organu, wymagane elementy planu, okres jego obowiązywania, sposób uzgadniania oraz obowiązek ogłoszenia lub udostępnienia projektu do publicznego wglądu.

Dokument planistyczny może mieć różną moc prawną. Niekiedy wiąże organ, stanowi podstawę podejmowania decyzji i finansowania zadań albo wyznacza obowiązki adresatów. W innych przypadkach ma charakter prognozy, narzędzia koordynacji lub dokumentu pomocniczego. Planowanie służy zatem racjonalnemu gospodarowaniu nieruchomościami, wodami i środkami publicznymi, zapewnieniu zgodności działań z celami ochrony środowiska oraz zwiększeniu przejrzystości działań administracji.