Przepis określa warunki wykonywania przez pielęgniarkę działalności leczniczej w formie praktyki indywidualnej, specjalistycznej, prowadzonej wyłącznie w miejscu wezwania albo wyłącznie w zakładzie leczniczym. Podstawowe wymogi dla indywidualnej praktyki obejmują posiadanie prawa wykonywania zawodu, brak zawieszenia lub ograniczenia uprawnień zawodowych, brak zakazu wykonywania zawodu albo zawieszenia zastosowanego środkiem zapobiegawczym, a także odpowiednią aktywność zawodową. Przerwa w wykonywaniu zawodu nie może łącznie przekroczyć 5 lat w okresie ostatnich 6 lat poprzedzających wniosek o wpis.

Pielęgniarka prowadząca praktykę w pomieszczeniu musi dysponować pomieszczeniem spełniającym wymagania określone w art. 22, wyposażonym w aparaturę i sprzęt medyczny. Ponadto konieczny jest wpis do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej oraz zawarcie ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej w zakresie wskazanym w art. 25 ust. 1 pkt 1.

**Indywidualna specjalistyczna praktyka** wymaga spełnienia wszystkich warunków indywidualnej praktyki oraz posiadania specjalizacji w odpowiedniej dziedzinie pielęgniarstwa, położnictwa lub innej dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia.

Dla praktyki wykonywanej wyłącznie w miejscu wezwania przepis przewiduje odmienny zestaw wymogów. Nie wskazuje w nim obowiązku posiadania pomieszczenia, lecz wymaga sprzętu umożliwiającego udzielanie określonych świadczeń w miejscu pobytu pacjenta oraz wskazania adresu praktyki i miejsca przechowywania dokumentacji medycznej. Praktyka wykonywana wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem leczniczym podlega warunkom określonym w ust. 1 pkt 1-4, 6 i 7. W praktyce grupowej świadczeń mogą udzielać wyłącznie pielęgniarki będące wspólnikami albo partnerami spółki i spełniające warunki indywidualnej lub specjalistycznej praktyki.

o działalności leczniczej

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2011/654/text/U/D20110654Lj.pdf

Przepis porządkuje podstawowe pojęcia używane w ustawie o działalności leczniczej i określa, jak należy je rozumieć w dalszych regulacjach. Ma to znaczenie dla ustalenia, jakie podmioty, osoby, świadczenia i składniki organizacyjne obejmują poszczególne określenia.

Wśród kluczowych definicji wskazano między innymi „osobę wykonującą zawód medyczny”, „pacjenta”, „podmiot leczniczy” oraz „podmiot wykonujący działalność leczniczą”. To ostatnie pojęcie obejmuje zarówno podmiot leczniczy, o którym mowa w art. 4, jak i lekarza, pielęgniarkę, fizjoterapeutę lub diagnostę laboratoryjnego wykonujących zawód w formie praktyki zawodowej, o której mowa w art. 5. Przepis rozróżnia także „podmiot tworzący” i „zakład leczniczy”. Zakład leczniczy jest zespołem składników majątkowych służących wykonywaniu określonego rodzaju działalności leczniczej.

Szczegółowo wyjaśniono rodzaje świadczeń. „Świadczenie zdrowotne” obejmuje działania związane z zachowaniem, ratowaniem, przywracaniem lub poprawą zdrowia. „Świadczenie szpitalne” to całodobowe, kompleksowe świadczenia obejmujące diagnozowanie, leczenie, pielęgnację i rehabilitację, których nie można realizować w innych wskazanych formach. Osobno określono stacjonarne i całodobowe świadczenia inne niż szpitalne, między innymi opiekuńcze, paliatywne, hospicyjne, rehabilitacyjne i psychiatryczne.

Ustęp 2 wprowadza zasady skrótowego rozumienia niektórych określeń. „Kierownik” może oznaczać także zarząd spółki kapitałowej, „pielęgniarka” obejmuje również położną, a „lekarz” także lekarza dentystę. Ustęp 3 przesądza natomiast o statusie zakładu leczniczego jako jednostki lokalnej oraz wskazuje możliwość odmiennego postanowienia w regulaminie organizacyjnym, o którym mowa w art. 24.

Przepis określa podstawowe wymagania dotyczące pomieszczeń i urządzeń podmiotu wykonującego działalność leczniczą. Muszą one odpowiadać rodzajowi prowadzonej działalności oraz zakresowi udzielanych świadczeń zdrowotnych. Wymagania obejmują w szczególności warunki ogólnoprzestrzenne, sanitarne i instalacyjne.

Szczegółowe wymagania określa, w drodze rozporządzenia, minister właściwy do spraw zdrowia, po zasięgnięciu opinii wskazanych w przepisie samorządów zawodowych. Przy ich ustalaniu uwzględnia się potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa zdrowotnego pacjentów, rodzaj działalności i zakres świadczeń. Odrębne regulacje mogą dotyczyć podmiotów udzielających wyłącznie ambulatoryjnych świadczeń zdrowotnych za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności. W takim przypadku rozporządzenie może obejmować także te systemy, a jest wydawane w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji.

Przepis przewiduje również szczególne rozwiązania dla podmiotów leczniczych dla osób pozbawionych wolności oraz dla jednostek budżetowych i jednostek wojskowych, dla których podmiotem tworzącym jest Minister Obrony Narodowej. Wymagania określone na podstawie ust. 3 i 4 nie mają zastosowania do pomieszczeń i urządzeń podmiotu udzielającego świadczeń osobom podejrzanym o zakażenie lub zakażonym wirusem SARS-CoV-2 w miejscu wcześniej nieprzeznaczonym do takich świadczeń.

Znaczenie praktyczne ma także obowiązek stosowania określonych standardów organizacyjnych opieki zdrowotnej. Dotyczą one sposobu sprawowania opieki nad pacjentem lub wykonywania czynności związanych z udzielaniem świadczeń. Minister właściwy do spraw zdrowia może ustanowić takie standardy dla wybranych dziedzin medycyny lub określonych podmiotów, kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniej jakości świadczeń.

Przepis określa, jakie podmioty mogą być uznane za podmioty lecznicze. Katalog obejmuje różne formy organizacyjne, zarówno prywatne, jak i publiczne. Są to przede wszystkim przedsiębiorcy działający w formach przewidzianych dla wykonywania działalności gospodarczej, o ile ustawa nie stanowi inaczej, a także samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej.

Do tej kategorii należą również jednostki budżetowe, w tym wskazane państwowe jednostki budżetowe, pod warunkiem że mają w strukturze ambulatorium, ambulatorium z izbą chorych albo określonych pracowników podstawowej opieki zdrowotnej. Podmiotami leczniczymi mogą być także instytuty badawcze, fundacje i stowarzyszenia, których cele statutowe obejmują ochronę zdrowia, posiadające osobowość prawną jednostki organizacyjne takich stowarzyszeń, a także określone osoby prawne i jednostki organizacyjne kościołów oraz związków wyznaniowych. W zakresie wykonywanej działalności leczniczej za podmioty lecznicze uznaje się również jednostki wojskowe.

Ustęp 2 ogranicza prawa i obowiązki podmiotu leczniczego do działalności leczniczej wykonywanej przez ten podmiot. Co do zasady realizuje je kierownik podmiotu, chyba że ustawa przewiduje inne rozwiązanie. Ma to znaczenie dla ustalenia zakresu odpowiedzialności organizacyjnej i wykonywania obowiązków związanych z działalnością leczniczą.

Ustęp 3 wprowadza szczególne zasady wobec instytutów badawczych. W sprawach nieuregulowanych w przepisach dotyczących instytutów stosuje się do nich wskazane przepisy ustawy, między innymi dotyczące świadczeń zdrowotnych, promocji zdrowia, czasu pracy, wpisu do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, przekazywania środków finansowych oraz kontroli pod względem medycznym. Zakres stosowania tych regulacji został szczegółowo ograniczony do wymienionych obszarów.

Przepis określa, w jakich ramach lekarze, pielęgniarki, fizjoterapeuci i diagności laboratoryjni mogą wykonywać zawód jako działalność leczniczą. Warunkiem jest wpis do rejestru podmiotów wykonujących działalność leczniczą, o którym mowa w art. 100, a także przestrzeganie zasad ustawy i przepisów odrębnych.

Podstawową formą jest **praktyka zawodowa**, czyli działalność wykonywana przez przedstawiciela danego zawodu samodzielnie albo wspólnie z innymi osobami. Lekarz i pielęgniarka mogą prowadzić indywidualną lub specjalistyczną praktykę, także wyłącznie w miejscu wezwania albo wyłącznie w zakładzie leczniczym na podstawie umowy z podmiotem prowadzącym ten zakład. Fizjoterapeuta może wykonywać działalność w formie indywidualnej praktyki, w tym w miejscu wezwania lub w zakładzie leczniczym. W przypadku diagnosty laboratoryjnego przepis przewiduje indywidualną praktykę, także wyłącznie w zakładzie leczniczym. Każdy z tych zawodów może być również wykonywany w formie grupowej praktyki prowadzonej w spółce cywilnej, jawnej albo partnerskiej. Szczegółowe warianty zależą więc od zawodu oraz sposobu organizacji pracy.

Istotne jest wyraźne rozróżnienie między praktyką zawodową a podmiotem leczniczym. Wykonywanie zawodu w ramach praktyki zawodowej nie oznacza prowadzenia podmiotu leczniczego.

Przepis wprowadza także szczególne rozwiązanie na czas stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Wskazani lekarze, lekarze dentyści, pielęgniarki i położne mogą wykonywać zawód w zakładzie leczniczym na podstawie umowy podmiotu leczniczego z agencją zatrudnienia. Za szkody związane z udzielaniem świadczeń albo bezprawnym zaniechaniem ich udzielania odpowiada cywilnie podmiot leczniczy. Do usług realizowanych na podstawie takiej umowy nie stosuje się przepisów o zamówieniach publicznych.

Przepis określa sposób potwierdzenia wyboru lekarza POZ, pielęgniarki POZ lub położnej POZ oraz wymagania dotyczące „deklaracji wyboru”. Świadczeniobiorca może złożyć ją w postaci papierowej, elektronicznej, opatrzonej kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym, a także za pośrednictwem Internetowego Konta Pacjenta.

Deklaracja powinna zawierać podstawowe dane świadczeniobiorcy, w tym imię i nazwisko, datę urodzenia, numer PESEL albo dane dokumentu tożsamości, adres zamieszkania oraz dane kontaktowe. W przypadku osoby małoletniej lub całkowicie ubezwłasnowolnionej wskazuje się również dane przedstawiciela ustawowego. Dokument obejmuje także informacje o tym, który raz w danym roku dokonywany jest wybór, dane świadczeniodawcy, imię i nazwisko wybranego lekarza POZ, pielęgniarki POZ lub położnej POZ oraz datę wyboru. Przy wyborze w postaci papierowej lub elektronicznej wymagany jest podpis świadczeniobiorcy albo jego przedstawiciela ustawowego.

Na świadczeniodawcę nałożono obowiązek udostępnienia papierowej deklaracji, sprawdzenia poprawności jej wypełnienia oraz, przed przyjęciem deklaracji papierowej lub elektronicznej, sprawdzenia uprawnień do korzystania ze świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Papierowe deklaracje są przechowywane w siedzibie świadczeniodawcy albo w miejscu udzielania świadczeń, z zachowaniem wymagań dotyczących ochrony danych osobowych.

Istotne praktycznie jest zachowanie ważności deklaracji w zakresie wyboru świadczeniodawcy, gdy wybrany lekarz, pielęgniarka lub położna przestaje udzielać świadczeń. Trwa ona do czasu dokonania kolejnego wyboru. Wzory deklaracji określa minister właściwy do spraw zdrowia w drodze rozporządzenia.

o podstawowej opiece zdrowotnej

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2017/2217/text/U/D20172217Lj.pdf

Przepis określa podstawową organizację realizacji zadań z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Zadania te wykonuje zespół podstawowej opieki zdrowotnej, określany dalej jako „zespół POZ”. Oznacza to, że podstawowa opieka zdrowotna jest w tym zakresie przypisana nie jednej osobie, lecz zespołowi o określonym składzie i podziale ról.

Zgodnie z ust. 2 zespół POZ tworzą trzy osoby wykonujące różne zawody medyczne: **lekarz POZ, pielęgniarka POZ i położna POZ**. Przepis wskazuje więc zamknięty skład zespołu, nie wymieniając innych członków ani dodatkowych warunków jego utworzenia.

Szczególne znaczenie ma rola lekarza POZ. To on koordynuje pracę całego zespołu, a także rozstrzyga o sposobie planowania i realizacji postępowania diagnostyczno-leczniczego nad świadczeniobiorcą. Koordynacja obejmuje zatem zarówno organizację współpracy członków zespołu, jak i decyzje dotyczące planu oraz wykonywania postępowania diagnostyczno-leczniczego. W praktyce przepis ustanawia jasną strukturę odpowiedzialności: lekarz POZ pełni funkcję koordynującą, natomiast zespół jako całość realizuje zadania podstawowej opieki zdrowotnej.

Przepis określa zakres zadań osób wykonujących podstawową opiekę zdrowotną oraz ich uprawnienie do wydawania skierowań. Wskazuje trzy role: lekarza POZ, pielęgniarki POZ i położnej POZ. Każda z tych osób planuje i realizuje opiekę nad świadczeniobiorcą, jednak zakres tej opieki zależy od wykonywanego zawodu.

**Lekarz POZ** odpowiada za opiekę lekarską obejmującą działania służące zachowaniu zdrowia, profilaktykę chorób, ich rozpoznawanie i leczenie, a także rehabilitację świadczeniobiorcy. **Pielęgniarka POZ** zapewnia opiekę pielęgnacyjną świadczeniobiorcy i jego rodzinie. Jej zadania obejmują promocję zdrowia i profilaktykę chorób oraz świadczenia pielęgnacyjne, diagnostyczne, lecznicze i rehabilitacyjne.

**Położna POZ** realizuje pielęgnacyjną opiekę położniczo-neonatologiczno-ginekologiczną. W jej zakresie mieszczą się promocja zdrowia i profilaktyka chorób, a także świadczenia pielęgnacyjne, diagnostyczne, lecznicze i rehabilitacyjne. Przepis nie przypisuje jej opieki nad rodziną w takim ujęciu, w jakim określa ją w odniesieniu do pielęgniarki POZ.

Znaczenie praktyczne ma również zasada, że lekarz POZ, pielęgniarka POZ i położna POZ mogą wydawać skierowania na realizację zabiegów i procedur medycznych. Uprawnienie to dotyczy osób wybranych przez świadczeniobiorcę i jest ograniczone zakresem kompetencji danej osoby. Przepis łączy więc wybór tych osób przez świadczeniobiorcę z określeniem ich zadań oraz możliwości kierowania na zabiegi i procedury medyczne.

Przepis określa podstawowe obowiązki świadczeniodawcy udzielającego świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Jego głównym zadaniem jest zapewnienie możliwości realizacji postępowania diagnostyczno-leczniczego odpowiednio przez lekarza POZ, pielęgniarkę POZ albo położną POZ. Zakres zadań każdej z tych osób ma zostać określony w rozporządzeniu ministra właściwego do spraw zdrowia, z uwzględnieniem ciągłości i kompleksowości świadczeń oraz bezpieczeństwa zdrowotnego świadczeniobiorcy.

Istotnym elementem regulacji jest obowiązek zapewnienia, w kosztach własnej działalności świadczeniodawcy, dwóch form dostępu do opieki. Obejmuje ona opiekę ambulatoryjną w miejscu udzielania świadczeń oraz opiekę w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy, jeżeli jego stan zdrowia uniemożliwia korzystanie z opieki ambulatoryjnej. Przepis wiąże więc sposób udzielania opieki z rzeczywistą możliwością dotarcia świadczeniobiorcy do miejsca świadczeń.

Świadczeniodawca ma także obowiązek informacyjny. Musi przekazywać świadczeniobiorcom informacje o zasadach i organizacji nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 5 pkt 17a ustawy o świadczeniach, a także o okolicznościach, w których deklaracja wyboru traci ważność. Informacje te powinny być umieszczone w sposób widoczny i ogólnodostępny w miejscu udzielania świadczeń oraz w siedzibie świadczeniodawcy.

W praktyce przepis wyznacza standard organizacji podstawowej opieki zdrowotnej, obejmujący dostęp do właściwej formy opieki, jasne zasady postępowania oraz publicznie dostępne informacje dla świadczeniobiorców.

Przepis określa zasady współpracy zespołu podstawowej opieki zdrowotnej z personelem sprawującym opiekę zdrowotną w środowisku szkolnym. Dotyczy ona profilaktycznej opieki nad dziećmi i młodzieżą, a więc działań związanych zarówno z zapobieganiem chorobom, jak i z rozpoznawaniem oraz leczeniem problemów zdrowotnych.

Zgodnie z ust. 1 po stronie środowiska szkolnego uczestniczy w tej współpracy pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna. Przepis odsyła przy tym do regulacji wydanych na podstawie art. 31d ustawy o świadczeniach, wskazując podstawę określenia tych ról w odrębnych przepisach.

Ust. 2 wskazuje trzy podstawowe formy współpracy:

- udzielanie porad,
- przekazywanie informacji, o których mowa w art. 16 ust. 2,
- podejmowanie wspólnych działań.

Wspólne działania mogą służyć zachowaniu zdrowia i profilaktyce chorób, ale także rozpoznawaniu i leczeniu chorób oraz rehabilitacji świadczeniobiorcy. Oznacza to, że współpraca nie ogranicza się do przekazywania informacji. Obejmuje również skoordynowane czynności podejmowane w różnych obszarach opieki, od profilaktyki po wsparcie w procesie leczenia i rehabilitacji.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na połączeniu opieki zapewnianej przez zespół POZ z działaniami podejmowanymi w środowisku nauczania i wychowania. Przepis wyznacza więc ramy współdziałania tych osób oraz wskazuje jego cel, którym jest ochrona zdrowia dzieci i młodzieży oraz reagowanie na ich rozpoznane potrzeby zdrowotne.

Przepis określa, jaki skutek dla wcześniejszych oświadczeń woli świadczeniobiorców ma wejście w życie ustawy o podstawowej opiece zdrowotnej. Jego podstawowym celem jest zachowanie ważności wyborów dokonanych przed tym dniem. Dotyczy to oświadczeń obejmujących wybór:

- świadczeniodawcy,
- lekarza POZ,
- pielęgniarki POZ,
- położnej POZ.

Zgodnie z ust. 1 oświadczenia złożone przed dniem wejścia w życie ustawy nie tracą ważności tylko dlatego, że ustawa zaczyna obowiązywać. Przepis obejmuje zarówno wybór podmiotu udzielającego świadczeń, jak i wybór poszczególnych osób wykonujących wskazane funkcje w podstawowej opiece zdrowotnej. Rozstrzyga więc o ciągłości skutków wcześniej złożonych oświadczeń, bez ustanawiania w tym zakresie nowego obowiązku ich ponownego składania.

Znaczenie praktyczne tego rozwiązania polega na tym, że wcześniejsze oświadczenia pozostają skuteczne także po wejściu w życie ustawy. Przepis przejściowy zabezpiecza zatem ciągłość dokonanych wyborów i ogranicza skutki samej zmiany regulacji dla świadczeniobiorców. Ust. 2 nie zawiera obecnie treści normatywnej, ponieważ został uchylony.

Przepis określa, kto odpowiada za koordynację podstawowej opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 4, oraz jakie zadania wykonują poszczególni członkowie zespołu. Główną rolę pełni lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, określany jako „lekarz POZ”. Współpracuje on z pielęgniarką podstawowej opieki zdrowotnej, czyli „pielęgniarką POZ”, oraz położną podstawowej opieki zdrowotnej, czyli „położną POZ”.

**Lekarz POZ** w ramach koordynacji inicjuje albo kontynuuje postępowanie diagnostyczno-lecznicze dotyczące świadczeniobiorcy, jeżeli zostało ono podjęte przez innego świadczeniodawcę. Działania te muszą mieścić się w jego kompetencjach zawodowych i być zgodne z aktualną wiedzą medyczną. Przepis wskazuje więc na rolę lekarza w zapewnianiu ciągłości postępowania, także wtedy, gdy wcześniej zajmował się nim inny świadczeniodawca.

**Pielęgniarka POZ i położna POZ** współpracują z lekarzem, rozpoznając warunki i potrzeby zdrowotne świadczeniobiorcy oraz problemy pielęgnacyjne. Do ich zadań należy również planowanie i sprawowanie kompleksowej opieki pielęgniarskiej, a także kontynuowanie postępowania terapeutycznego zleconego przez innego świadczeniodawcę. Także te czynności są wykonywane w granicach kompetencji zawodowych i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.

W praktyce przepis ustanawia podział zadań i jednocześnie wymaga współpracy lekarza, pielęgniarki oraz położnej. Koordynacja obejmuje zarówno działania diagnostyczno-lecznicze, jak i opiekę pielęgnacyjną oraz kontynuację zaleconego postępowania terapeutycznego.

Przepis określa, w jakim zakresie osoby wykonujące podstawową opiekę zdrowotną mogą korzystać z informacji zgromadzonych w Systemie Informacji Medycznej. Uprawnienie to ma charakter fakultatywny, ponieważ lekarz POZ, pielęgniarka POZ oraz położna POZ „mogą” korzystać z udostępnianych danych, analiz i raportów, a nie mają takiego obowiązku.

Lekarz POZ może wykorzystywać **jednostkowe dane medyczne, analizy i raporty** w ramach koordynacji opieki zdrowotnej nad świadczeniobiorcą oraz swoich kompetencji zawodowych. Dotyczy to w szczególności orzekania o stanie zdrowia oraz ordynowania leków, środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego i wyrobów medycznych. Korzystanie z tych informacji powinno odbywać się zgodnie z aktualną wiedzą medyczną.

Pielęgniarka POZ i położna POZ uzyskują analogiczną możliwość w ramach współpracy z lekarzem POZ. Zakres wskazanych czynności obejmuje rozpoznawanie warunków i potrzeb zdrowotnych świadczeniobiorcy, identyfikowanie problemów pielęgnacyjnych, planowanie i sprawowanie kompleksowej opieki pielęgnacyjnej, a także kontynuowanie postępowania terapeutycznego zleconego przez innego świadczeniodawcę. Także w tym przypadku korzystanie z informacji jest ograniczone do kompetencji zawodowych oraz wymogu zgodności z aktualną wiedzą medyczną.

W praktyce przepis wskazuje, że dane dostępne w Systemie Informacji Medycznej mogą wspierać wykonywanie zadań przez poszczególnych członków zespołu POZ. Jednocześnie zakres korzystania z tych informacji zależy od roli zawodowej danej osoby i rodzaju wykonywanych przez nią czynności.

Przepis określa, kto może być uznany za pielęgniarkę POZ, czyli pielęgniarkę udzielającą świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. W pierwszej grupie mieszczą się osoby spełniające co najmniej jeden z warunków dotyczących kwalifikacji zawodowych. Może to być tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego, ukończenie odpowiedniego kursu kwalifikacyjnego, odbywanie szkolenia specjalizacyjnego albo kursu w tej dziedzinie, a także posiadanie tytułu zawodowego magistra pielęgniarstwa.

Samo wykształcenie lub odbywanie szkolenia nie wystarcza jednak do objęcia definicją z ust. 1. Pielęgniarka musi również pozostawać w związku z realizacją świadczeń finansowanych na podstawie umowy z Narodowym Funduszem Zdrowia. Chodzi o umowę zawartą bezpośrednio z pielęgniarką albo z podmiotem, u którego wykonuje ona zawód. Dodatkowo musi być wybrana przez świadczeniobiorcę zgodnie z art. 9.

Ust. 2 rozszerza krąg pielęgniarek POZ. Obejmuje osoby posiadające specjalizację, ukończony kurs kwalifikacyjny albo odbywające szkolenie specjalizacyjne lub kurs w jednej z wymienionych dziedzin, między innymi pielęgniarstwie pediatrycznym, środowiskowym, opiece długoterminowej, ochronie zdrowia pracujących oraz promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej. Warunkiem jest także udzielanie świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej przed terminem wskazanym w tym przepisie.

W praktyce regulacja wyznacza zarówno wymagania kwalifikacyjne, jak i dodatkowe warunki wykonywania zadań pielęgniarki POZ oraz wskazuje, które wcześniejsze doświadczenie zawodowe może być uwzględnione.

Przepis określa, kto może być uznany za **położną POZ**, czyli położną udzielającą świadczeń w ramach podstawowej opieki zdrowotnej. W pierwszej kolejności wskazuje wymagane kwalifikacje zawodowe. Położną POZ może być osoba, która spełnia co najmniej jeden z warunków: posiada tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego, ukończyła kurs kwalifikacyjny w tej dziedzinie, odbywa szkolenie specjalizacyjne albo kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielęgniarstwa rodzinnego, a także osoba posiadająca tytuł zawodowy magistra położnictwa.

Same kwalifikacje nie wystarczają. Położna musi mieć umowę z Narodowym Funduszem Zdrowia na udzielanie świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej albo wykonywać zawód u świadczeniodawcy, który taką umowę zawarł. Ponadto powinna być wybrana przez świadczeniobiorcę zgodnie z zasadami wskazanymi w art. 9.

Przepis przewiduje również odrębną podstawę uznania za położną POZ. Obejmuje ona położne posiadające tytuł specjalisty albo ukończony kurs kwalifikacyjny w dziedzinach pielęgniarstwa środowiskowego, środowiskowo-rodzinnego oraz promocji zdrowia i edukacji zdrowotnej. Warunkiem jest udzielanie przez nie świadczeń zdrowotnych z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej w okresie wskazanym w tym przepisie.

W praktyce art. 8 łączy więc trzy elementy: odpowiednie wykształcenie lub kwalifikacje, wykonywanie świadczeń w ramach podmiotu związanego umową z Narodowym Funduszem Zdrowia oraz wybór położnej przez świadczeniobiorcę. Drugi ustęp zachowuje dodatkową możliwość uznania położnej za położną POZ na podstawie wcześniejszych, wskazanych w nim kwalifikacji.

Przepis określa zasady wyboru świadczeniodawcy oraz osób udzielających świadczeń z zakresu podstawowej opieki zdrowotnej. Świadczeniobiorca może wybrać świadczeniodawcę, który zawarł umowę o udzielanie takich świadczeń, z zastrzeżeniem wyjątków wynikających z przepisów wskazanych w ust. 1. W ramach tego wyboru wskazuje lekarza POZ, pielęgniarkę POZ albo położną POZ.

Wybór może dotyczyć tych osób u tego samego świadczeniodawcy, u różnych świadczeniodawców albo osób będących świadczeniodawcami i tworzących zespół POZ, o którym mowa w art. 11. Oznacza to, że przepis dopuszcza niezależne kształtowanie wyboru poszczególnych osób udzielających świadczeń, a nie tylko wybór jednego podmiotu dla całej opieki.

Bezpłatnego wyboru można dokonać nie częściej niż dwa razy w roku kalendarzowym. Każda kolejna zmiana wiąże się z opłatą w wysokości 80 złotych. Opłaty nie pobiera się, gdy zmiana wynika ze zmiany miejsca zamieszkania, zaprzestania udzielania świadczeń przez wybranego świadczeniodawcę, lekarza POZ, pielęgniarkę POZ lub położną POZ, z innych przyczyn leżących po stronie świadczeniodawcy albo z okoliczności, o których mowa w art. 6 ust. 3. Pobrana opłata stanowi przychód podmiotu zobowiązanego do finansowania świadczeń opieki zdrowotnej ze środków publicznych.

Wybór dokonany na podstawie ust. 1 i 2 nie ogranicza możliwości korzystania z nocnej i świątecznej opieki zdrowotnej, o której mowa w art. 5 pkt 17a ustawy o świadczeniach, ani nie wiąże w zakresie świadczeniodawcy udzielającego tych świadczeń.

Pielęgniarstwo

Pielęgniarstwo w przepisach

o działalności leczniczej5 przepisów

o podstawowej opiece zdrowotnej11 przepisów