Pielęgniarka wykonuje zawód medyczny polegający na udzielaniu świadczeń zdrowotnych, w szczególności rozpoznawaniu potrzeb zdrowotnych, planowaniu i realizacji opieki, wykonywaniu czynności diagnostycznych, leczniczych, rehabilitacyjnych i edukacyjnych w zakresie posiadanych kwalifikacji. Wykonywanie zawodu wymaga prawa wykonywania zawodu i przestrzegania zasad aktualnej wiedzy medycznej oraz etyki zawodowej.

Kodeks karny wykonawczy

Kodeks spółek handlowych (ksh)

Przepis określa zasady odpowiedzialności za szkody związane z udzielaniem świadczeń zdrowotnych albo z niezgodnym z prawem zaniechaniem ich udzielania. Odpowiedzialność ta ma charakter solidarny i obciąża osobę wykonującą określony zawód medyczny oraz podmiot leczniczy prowadzący zakład, w którym działalność jest wykonywana.

Regulacja obejmuje cztery sytuacje:

- lekarza wykonującego indywidualną praktykę lekarską albo indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską,
- pielęgniarkę wykonującą indywidualną praktykę pielęgniarki albo indywidualną specjalistyczną praktykę pielęgniarki,
- fizjoterapeutę wykonującego indywidualną praktykę fizjoterapeutyczną,
- diagnostę laboratoryjnego wykonującego indywidualną praktykę diagnosty laboratoryjnego.

W każdym przypadku praktyka musi być wykonywana **wyłącznie w zakładzie leczniczym** i na podstawie umowy zawartej z podmiotem leczniczym prowadzącym ten zakład. Są to więc przesłanki wskazane wprost dla objęcia opisanej działalności zasadą solidarnej odpowiedzialności. Przepis wiąże odpowiedzialność zawodowego wykonawcy świadczeń z odpowiedzialnością podmiotu leczniczego, ale tylko w zakresie wymienionych form praktyki i sposobu ich wykonywania.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na jednoznacznym wskazaniu, kto ponosi odpowiedzialność za szkodę w opisanych warunkach. Zależnie od rodzaju praktyki jest to odpowiednio lekarz i podmiot leczniczy, pielęgniarka i podmiot leczniczy, fizjoterapeuta i podmiot leczniczy albo diagnosta laboratoryjny i podmiot leczniczy. Dotyczy to zarówno szkód wynikających z udzielenia świadczenia zdrowotnego, jak i szkód będących następstwem bezprawnego zaniechania jego udzielenia.

o działalności leczniczej

Art. 63 ustawy o obronie Ojczyzny reguluje kwestie związane z udziałem lekarzy, psychologów, pielęgniarek oraz ratowników medycznych w pracach powiatowych i wojewódzkich komisji lekarskich, które orzekają o zdolności do służby wojskowej. Przepis ten wprowadza szczegółowe zasady dotyczące zwolnień od pracy, wynagrodzeń oraz organizacji badań specjalistycznych i psychologicznych.

#### Zwolnienie od pracy i wynagrodzenie

Zgodnie z ust. 1, pracodawcy są zobowiązani do udzielania zwolnienia od pracy lekarzom i psychologom wchodzącym w skład komisji lekarskich oraz pielęgniarkom i ratownikom medycznym wyznaczonym do tych komisji. Zwolnienie to przysługuje z zachowaniem prawa do wynagrodzenia, co jest istotnym zabezpieczeniem dla osób pełniących te funkcje, aby nie ponosiły one strat finansowych z tytułu udziału w pracach komisji.

#### Dodatkowe wynagrodzenie

Ust. 2 przewiduje dodatkowe wynagrodzenie za pracę wykonywaną poza godzinami pracy zawodowej. Wynagrodzenie to nie może przekraczać 15% przeciętnego wynagrodzenia ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Jest to mechanizm mający na celu rekompensatę za dodatkowy czas poświęcony na prace komisji lekarskich, co może stanowić istotne obciążenie dla osób zaangażowanych.

#### Sposób ustalania wynagrodzenia

Rada Ministrów, zgodnie z ust. 3, ma obowiązek określić w drodze rozporządzenia sposób ustalania dodatkowego wynagrodzenia. Rozporządzenie to powinno uwzględniać maksymalną wysokość wynagrodzenia, co ma na celu zapewnienie jednolitości i przejrzystości w zakresie wynagradzania osób uczestniczących w pracach komisji lekarskich.

#### Organizacja badań specjalistycznych

Ust. 5 i 6 dotyczą organizacji badań specjalistycznych, psychologicznych oraz obserwacji szpitalnej. Wojewodowie są odpowiedzialni za zlecanie tych badań podmiotom leczniczym. W przypadku braku możliwości zlecenia badań podmiotom leczniczym, wojewodowie mogą zawierać umowy z lekarzami prowadzącymi indywidualne praktyki lekarskie oraz psychologami. Jest to elastyczne rozwiązanie, które ma na celu zapewnienie dostępności niezbędnych badań.

#### Wyłączenie stosowania Prawa zamówień publicznych

Zgodnie z ust. 7, przy powoływaniu komisji lekarskich oraz zamówieniach na realizację świadczeń nie stosuje się przepisów Prawa zamówień publicznych. Wyłączenie to ma na celu uproszczenie i przyspieszenie procedur związanych z organizacją prac komisji lekarskich.

#### Finansowanie

Koszty związane z wynagrodzeniami oraz badaniami specjalistycznymi i obserwacją szpitalną pokrywane są z budżetu państwa, z części, którą dysponują wojewodowie (ust. 8). Jest to istotne zabezpieczenie finansowe, które gwarantuje, że osoby zaangażowane w prace komisji lekarskich oraz podmioty realizujące badania nie będą ponosiły kosztów z własnych środków.

#### Rozporządzenie Rady Ministrów

Ostatni ustęp (ust. 9) zobowiązuje Radę Ministrów do określenia trybu udzielania zamówień na badania specjalistyczne, psychologiczne oraz obserwację szpitalną. Rozporządzenie to ma na celu zapewnienie równego traktowania podmiotów leczniczych oraz przejrzystości i sprawności postępowania.

### Podsumowanie

Art. 63 ustawy o obronie Ojczyzny kompleksowo reguluje kwestie związane z udziałem personelu medycznego w pracach komisji lekarskich. Przepis ten wprowadza mechanizmy zabezpieczające interesy osób zaangażowanych w te prace, zarówno pod względem finansowym, jak i organizacyjnym. Wyłączenie stosowania Prawa zamówień publicznych oraz szczegółowe regulacje dotyczące wynagrodzeń i organizacji badań mają na celu usprawnienie procedur i zapewnienie efektywnego funkcjonowania komisji lekarskich.

o obronie Ojczyzny

Przepis wyznacza osobę, która łączy działania wszystkich osób sprawujących opiekę zdrowotną nad uczniami wskazanymi w art. 3 ust. 1-3. Funkcję tę pełni pielęgniarka środowiska nauczania i wychowania albo higienistka szkolna. Oznacza to, że to jeden z tych dwóch podmiotów zapewnia współdziałanie osób zaangażowanych w opiekę zdrowotną nad uczniami. Przepis nie określa dodatkowych zasad ani form tej integracji.

o opiece zdrowotnej nad uczniami

Przepis wymaga, aby zatrzymanie osoby oraz jej doprowadzenie przez Policję odbywało się w obecności personelu medycznego. Oznacza to, że Policja nie może przeprowadzić tych czynności bez udziału lekarza, pielęgniarki albo zespołu ratownictwa medycznego. Przepis wskazuje trzy dopuszczalne formy obecności medycznej. Wymóg dotyczy zarówno samego zatrzymania, jak i doprowadzenia.

o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób

Przepis wskazuje, czego dotyczy cała ustawa. Reguluje ona sposób zorganizowania i działania samorządu zawodowego pielęgniarek i położnych, a także zadania, które ten samorząd ma wykonywać. Określa również prawa i obowiązki osób należących do samorządu. Oznacza to, że ustawa obejmuje zarówno zasady funkcjonowania tej zawodowej wspólnoty, jak i sytuację jej członków.

o samorządzie pielęgniarek i położnych

Przepis dotyczy pielęgniarek i położnych, które w dniu wejścia ustawy w życie wykonywały zawód w formach wskazanych w art. 19 ust. 1 pkt 1-3. Osoby te muszą przekazać dane określone w art. 19 ust. 2. Mają na to 3 miesiące, licząc od dnia wejścia ustawy w życie. Przepis wyznacza więc zarówno krąg osób objętych obowiązkiem, jak i termin jego wykonania.

o zawodach pielęgniarki i położnej

Pielęgniarka i położna muszą prowadzić dokumentację medyczną oraz udostępniać ją zgodnie z zasadami określonymi w przepisach o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Oznacza to, że przepis ustanawia obowiązek w obu tych zawodach, natomiast szczegółowego sposobu prowadzenia dokumentacji i jej udostępniania należy szukać we wskazanej ustawie.

Przepis wskazuje, że pielęgniarka i położna wykonują odrębne zawody medyczne, a każdy z tych zawodów ma status samodzielnego. Oznacza to, że ustawa traktuje je jako własne, wyraźnie wyodrębnione profesje, a nie jako jeden wspólny zawód. Samodzielność jest cechą przypisaną obu zawodom, niezależnie od tego, czy mowa o pielęgniarce, czy o położnej. Z przepisu wynika więc ich formalne miejsce w grupie zawodów medycznych. Nie określa on jednak zakresu czynności ani zasad wykonywania tych zawodów.

Pielęgniarka lub położna prowadząca własną praktykę, także praktykę specjalistyczną, może zatrudnić osoby, które nie mają statusu pielęgniarki ani położnej. Takie osoby mogą wykonywać wyłącznie czynności pomocnicze, związane ze współpracą przy prowadzeniu praktyki. Przepis nie wskazuje, że mogą one wykonywać czynności zastrzeżone dla pielęgniarek lub położnych, lecz odnosi się do wsparcia ich działalności.

Przepis dotyczy sytuacji, gdy pielęgniarka lub położna chce czasowo przestać wykonywać zawód. Powinna wtedy niezwłocznie poinformować o tym właściwą okręgową radę pielęgniarek i położnych. W zgłoszeniu należy wskazać przewidywany czas przerwy, czyli okres, przez który zawód nie będzie wykonywany. Obowiązek dotyczy zaprzestania wykonywania zawodu na czas określony, a nie sytuacji, w której przerwa ma być bezterminowa.

Przepis nakłada na pielęgniarki i położne wpisane do właściwego rejestru obowiązek zgłaszania każdej zmiany danych objętych wskazanym w ustawie zakresem. Informację trzeba przekazać właściwej okręgowej radzie pielęgniarek i położnych bez zbędnej zwłoki. Nawet jeśli zgłoszenie nie nastąpi od razu, musi zostać dokonane najpóźniej w ciągu 14 dni od dnia, w którym zmiana powstała. Obowiązek dotyczy wszystkich takich zmian, a nie tylko wybranych przypadków.

Pielęgniarka

Pielęgniarka - definicja

Pielęgniarka w przepisach

Kodeks karny wykonawczy1 przepis

Kodeks spółek handlowych (ksh)1 przepis

o działalności leczniczej1 przepis

o obronie Ojczyzny1 przepis

o opiece zdrowotnej nad uczniami1 przepis

o postępowaniu wobec osób z zaburzeniami psychicznymi stwarzających zagrożenie życia, zdrowia lub wolności seksualnej innych osób1 przepis

o samorządzie pielęgniarek i położnych1 przepis

o zawodach pielęgniarki i położnej6 przepisów