Pełnoletność

Pełnoletność to w polskim prawie status osoby, która osiągnęła określony wiek albo uzyskała go wcześniej przez zawarcie małżeństwa. Co do zasady następuje z chwilą ukończenia 18. roku życia. Może również powstać przed osiągnięciem tego wieku wskutek zawarcia małżeństwa, a późniejsze unieważnienie małżeństwa nie powoduje utraty pełnoletności.

Najważniejszym skutkiem pełnoletności jest uzyskanie pełnej zdolności do czynności prawnych. Oznacza to możliwość samodzielnego składania oświadczeń woli, zawierania umów, zaciągania zobowiązań i rozporządzania własnymi prawami, bez działania przedstawiciela ustawowego. Pełnoletność należy odróżnić od zdolności prawnej, czyli możliwości bycia podmiotem praw i obowiązków, którą człowiek ma od urodzenia. Nie oznacza też automatycznie nieograniczonej możliwości dokonania każdej czynności, ponieważ poszczególne przepisy mogą przewidywać dodatkowe wymogi dotyczące wieku, stanu zdrowia, rodzaju czynności lub innych okoliczności.

Pojęcie pełnoletności występuje w wielu dziedzinach prawa. W prawie cywilnym wyznacza moment uzyskania pełnej samodzielności w obrocie prawnym. W prawie rodzinnym wpływa między innymi na dopuszczalność niektórych postępowań dotyczących pochodzenia dziecka. W przepisach dotyczących leczenia niepłodności może być jednym z warunków udziału w procedurze lub wyrażenia zgody. W prawie oświatowym ma znaczenie dla zakresu udziału ucznia i jego rodziców w decyzjach dotyczących nauki religii.

Pełnoletność jest także istotna przy określaniu członkostwa w partiach politycznych, statusu dziecka, możliwości wykonywania określonych prac oraz zasad kończenia przygotowania zawodowego młodocianych. W regulacjach dotyczących inwestowania może wyznaczać, kto może samodzielnie występować jako inwestujący lub prowadzić indywidualne konto inwestycyjne. Termin ten nie jest więc wyłącznie oznaczeniem wieku, lecz przesłanką powstania określonych praw, obowiązków i uprawnień.