Patronat

Patronat, w rozumieniu ustawy „Ochrona dziedzictwa narodowego związanego z nazwami obiektów przestrzeni publicznej oraz pomnikami”, to ustawowo określony rodzaj nazwy obiektu przestrzeni publicznej. Nie chodzi tu o patronat rozumiany jako opieka, wsparcie lub objęcie wydarzenia honorowym patronatem, lecz o nazwę, która odwołuje się do określonych osób, grup, instytucji, wydarzeń albo innych symbolicznie istotnych elementów.

Nazwa może nawiązywać w szczególności do:

• organizacji lub instytucji, także wojskowych i harcerskich jednostek organizacyjnych, jeżeli zasłużyły się w co najmniej jeden sposób wskazany w ustawie;
• wydarzenia, przedmiotu, daty albo miejsca, które pozostają w symbolicznym związku z działalnością osób objętych ustawowym katalogiem;
• innych względów uznanych za istotne dla budowania i umacniania tożsamości Narodu Polskiego;
• grupy osób, do której należą osoby wskazane w odpowiednim przepisie ustawy.

Istotą pojęcia jest więc nie tylko sama treść nazwy, ale także jej znaczenie symboliczne i związek z dziedzictwem narodowym. Ustawowa definicja obejmuje zarówno nazwy odnoszące się bezpośrednio do określonych podmiotów lub grup, jak i takie, które przywołują wydarzenia, miejsca, daty czy przedmioty powiązane z ich działalnością. Znaczenie może mieć również funkcja nazwy w kształtowaniu i utrwalaniu wspólnej tożsamości.

W tej ustawie „patronat” służy wyodrębnieniu nazw obiektów przestrzeni publicznej podlegających ocenie z punktu widzenia wskazanych wartości i powiązań historyczno-symbolicznych. W praktyce pozwala ustalić, czy dana nazwa mieści się w zakresie regulacji dotyczącej ochrony dziedzictwa narodowego związanego z nazwami obiektów przestrzeni publicznej oraz pomnikami. Przy analizie znaczenia nazwy należy zatem badać, do czego się odwołuje, jaki jest związek tego odniesienia z osobami, organizacjami lub wydarzeniami wskazanymi w ustawie oraz czy nazwa ma znaczenie dla tożsamości Narodu Polskiego.