Patent

Patent jest prawem wyłącznym przyznawanym na wynalazek, czyli rozwiązanie o charakterze technicznym, które jest nowe, ma poziom wynalazczy i nadaje się do przemysłowego stosowania. Prawo to powstaje w wyniku udzielenia ochrony przez właściwy organ do spraw własności przemysłowej, po przeprowadzeniu postępowania dotyczącego zgłoszenia wynalazku.

Patent daje uprawnionemu możliwość wyłącznego korzystania z wynalazku w celach zawodowych lub zarobkowych na terytorium objętym ochroną. Zakres tego prawa może obejmować w szczególności wytwarzanie, używanie, oferowanie, wprowadzanie do obrotu lub importowanie produktu będącego przedmiotem wynalazku, a także stosowanie opatentowanego sposobu. Uprawniony może również przenieść patent na inną osobę albo udzielić licencji, czyli zezwolenia na korzystanie z wynalazku. Patent podlega także dziedziczeniu i może przysługiwać kilku osobom wspólnie.

Najważniejsze cechy patentu:

• jest prawem terytorialnym, co oznacza, że jego skutki zależą od obszaru, na którym udzielono ochrony;
• jest prawem czasowym, przyznawanym na okres określony w przepisach;
• chroni konkretne rozwiązanie techniczne, a nie sam pomysł, ogólną ideę lub odkrycie;
• zakres ochrony wyznaczają zastrzeżenia patentowe, które określają cechy wynalazku podlegające ochronie.

Patent należy odróżnić od prawa do uzyskania patentu oraz od samego zgłoszenia wynalazku. Prawo do uzyskania ochrony może być przeniesione lub odziedziczone jeszcze przed udzieleniem patentu. W przypadku niezależnych zgłoszeń dotyczących tego samego wynalazku znaczenie może mieć pierwszeństwo, czyli data skutecznego zgłoszenia lub inne zdarzenie uzasadniające pierwszeństwo.

Naruszenie patentu może prowadzić do roszczeń cywilnoprawnych, w tym żądania zaniechania naruszania, usunięcia jego skutków, naprawienia szkody lub wydania uzyskanych korzyści. Patent ma więc praktyczne znaczenie zarówno jako instrument ochrony inwestycji w badania i rozwój, jak i jako prawo umożliwiające kontrolowanie gospodarczego wykorzystania wynalazku.