Przepis określa zadania Prezesa Agencji związane z zagospodarowaniem owoców i warzyw nieprzeznaczonych do sprzedaży, w zakresie wynikającym z przepisów Unii Europejskiej. Prezes Agencji wydaje decyzje dotyczące uznania jednostki organizacyjnej za „organizację charytatywną” uprawnioną do dystrybucji takich produktów, wyznaczenia innych jednostek organizacyjnych lub osób fizycznych uprawnionych do ich bezpłatnego otrzymania, a także cofnięcia tych uprawnień. Może również zezwolić uznanym organizacjom producentów i ich zrzeszeniom na rozdysponowanie produktów.

Przepis przewiduje także kontrole. Obejmują one sprawdzenie spełniania warunków uznania, sposobu zagospodarowania otrzymanych owoców i warzyw oraz prawidłowości wycofywania produktów z rynku przez organizacje producentów i ich zrzeszenia.

Wniosek o uznanie lub wyznaczenie uprawnionego odbiorcy składa się na formularzu opracowanym i udostępnionym przez Agencję. Musi on zawierać dane wnioskodawcy oraz informacje o liczbie zwierząt, którym produkty będą przekazywane na paszę, albo o liczbie osób, którym będą przekazywane na cele konsumpcyjne. Do wniosku dołącza się między innymi dokumenty dotyczące reprezentacji, statut albo umowę utworzenia jednostki, zgodę na kontrolę oraz zobowiązania dotyczące przestrzegania przepisów, prowadzenia odrębnych rejestrów i rachunkowości oraz przekazywania świadectwa przyjęcia produktów.

Od decyzji przysługuje odwołanie do ministra właściwego do spraw rynków rolnych. Prezes Agencji prowadzi ponadto jawny rejestr uprawnionych jednostek i osób fizycznych, obejmujący ich podstawowe dane oraz dane osób uprawnionych do reprezentowania jednostek.

o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2003/2221/text/U/D20032221Lj.pdf

Przepis wyznacza zakres przedmiotowy ustawy dotyczącej oznakowania żywności i pasz jako wolnych od organizmów genetycznie zmodyfikowanych. Obejmuje on żywność w rozumieniu art. 2 rozporządzenia wskazanego w art. 1 pkt 1 lit. a oraz pasze w rozumieniu art. 3 ust. 4 tego rozporządzenia. W ustawie te pojęcia są dalej używane odpowiednio jako „żywność” i „pasze”, natomiast organizmy genetycznie zmodyfikowane określane są skrótem „GMO”, zgodnie z definicją przywołaną w przepisie.

Regulacja dotyczy kilku powiązanych obszarów. Po pierwsze, określa zasady oznakowania żywności i pasz jako wolnych od GMO. Obejmuje to również wskazanie rodzajów produktów, które mogą otrzymać takie oznakowanie, a także warunków i sposobu jego stosowania. Po drugie, ustanawia obowiązki podmiotów wprowadzających na rynek tak oznakowaną żywność lub pasze. Pojęcie wprowadzania na rynek odsyła do art. 3 ust. 8 rozporządzenia 178/2002.

Przepis obejmuje ponadto zasady kontroli przestrzegania ustawy oraz zasady odpowiedzialności za jej naruszenie. W praktyce art. 1 przedstawia więc pełny zakres regulacji, od określenia produktów objętych oznakowaniem i wymagań dotyczących tego oznakowania, przez obowiązki podmiotów obecnych na rynku, aż po kontrolę i odpowiedzialność. Nie ustanawia jeszcze szczegółowych wymagań technicznych, lecz wskazuje, że te elementy należą do przedmiotu ustawy.

o oznakowaniu produktów wytworzonych bez wykorzystania organizmów genetycznie zmodyfikowanych jako wolnych od tych organizmów

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2019/1401/text/U/D20191401Lj.pdf

Przepis określa kary pieniężne za naruszenia zasad oznakowania pasz jako wolnych od GMO oraz za niewykonanie obowiązków związanych z dokumentacją i kontrolą. Obejmuje zarówno nieprawidłowe oznakowanie paszy wprowadzanej na rynek w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia 178/2002, jak i brak wymaganych działań po stronie podmiotu odpowiedzialnego.

Karze podlega w szczególności wprowadzenie na rynek paszy oznakowanej jako wolna od GMO, mimo niespełnienia warunków takiego oznakowania. Sankcja dotyczy również użycia oznakowania odnoszącego się do braku GMO w formie innej niż określona w ustawie oraz zastosowania określenia „wyprodukowane bez stosowania GMO”. Kara może wynieść do dziesięciokrotnej wartości uzyskanej albo możliwej do uzyskania korzyści majątkowej, przy czym nie może być niższa niż 2000 zł.

Odrębnie zagrożono karą naruszenie obowiązków wskazanych w art. 7 ust. 1 pkt 3 lit. a i b. Chodzi o nieprzeprowadzenie badań laboratoryjnych, brak wymaganych dokumentów albo ich nieprzechowywanie przez określony czas. W tych przypadkach kara wynosi do czterdziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej za rok poprzedzający rok nałożenia kary i nie może być niższa niż 4000 zł. Takiej samej górnej granicy podlega kara za uniemożliwianie lub utrudnianie kontroli dotyczącej pasz.

Kary wymierzają w drodze decyzji właściwe organy, zależnie od rodzaju paszy i sposobu jej obrotu. W przypadku detalicznego obrotu paszą dla zwierząt domowych właściwy jest wojewódzki inspektor jakości handlowej artykułów rolno-spożywczych, a w pozostałych przypadkach właściwy powiatowy lekarz weterynarii. Jeżeli utrudnianie kontroli jednocześnie wyczerpuje znamiona czynu z art. 37 ust. 1 ustawy o Inspekcji Weterynaryjnej, stosuje się wyłącznie przepisy o odpowiedzialności administracyjnej.

Przepis określa zasadę przejściową dla żywności i pasz, które zostały wprowadzone na rynek, w rozumieniu art. 3 pkt 8 rozporządzenia 178/2002, przed dniem wejścia w życie ustawy. Chodzi o produkty posiadające na opakowaniu lub w dokumentacji towarzyszącej oznakowanie odnoszące się do braku GMO albo opatrzone etykietą odnoszącą się do braku GMO, jeżeli jednocześnie nie spełniają warunków określonych w ustawie.

Takie produkty nie muszą zostać natychmiast wycofane z rynku wyłącznie z powodu niespełnienia warunków ustawy. Mogą pozostawać na rynku **do czasu wyczerpania zapasów**, jednak przepis wprowadza wyraźne ograniczenie czasowe. Okres ten nie może trwać dłużej niż dwa lata od dnia wejścia w życie ustawy. Oba warunki mają znaczenie łącznie: wcześniejsze wyczerpanie zapasów kończy możliwość pozostawania produktu na rynku, a upływ dwuletniego terminu wyznacza końcową granicę niezależnie od tego, czy zapasy nadal istnieją.

Regulacja ma więc charakter przejściowy i obejmuje wyłącznie żywność oraz pasze już wprowadzone na rynek przed wejściem w życie ustawy. Nie odnosi się do produktów wprowadzonych później. Jej praktyczne znaczenie polega na umożliwieniu dalszego pozostawania na rynku istniejących zapasów produktów z oznakowaniem dotyczącym braku GMO, mimo że oznakowanie to nie odpowiada warunkom ustawy, ale tylko w granicach wskazanych w przepisie.

Przepis określa warunki oznakowania żywności, produktów pochodzenia zwierzęcego oraz pasz jako „wolnych od GMO”. W przypadku żywności pochodzenia zwierzęcego wymagane jest, aby została pozyskana od zwierząt, którym w okresie karencji nie podawano genetycznie zmodyfikowanych pasz. Sposób żywienia musi być przy tym udokumentowany tak, aby można było potwierdzić spełnienie tego warunku. Składniki roślinne takiej żywności muszą również spełniać wymagania dotyczące braku GMO.

Żywność pochodzenia roślinnego może być tak oznakowana, jeżeli nie zawiera, nie składa się oraz nie została wyprodukowana z GMO, dla którego istnieje odpowiednik wpisany do rejestru żywności i paszy GMO. Analogiczne wymaganie dotyczy pasz. Ich oznakowanie jest możliwe także wtedy, gdy zastosowano w nich dodatki paszowe, pomoce przetwórcze lub niedostępne w innej formie materiały paszowe wytworzone z GMO albo przy ich użyciu.

Przepis przewiduje również wyjątki dotyczące produktów zwierzęcych. Ich oznakowanie pozostaje dopuszczalne mimo zastosowania u zwierząt określonych produktów leczniczych weterynaryjnych, materiałów paszowych, dodatków paszowych lub pomocy przetwórczych, jeżeli materiały te były niedostępne w innej formie. Dopuszczalne są także niektóre przypadkowe lub technicznie nieuniknione obecności GMO w żywności, pod warunkiem że zawartość modyfikacji genetycznej nie przekracza 0,1%. Szczególne zasady dotyczą również pasz i produktów zwierzęcych związanych z paszą, o której mowa w art. 24 ust. 2 rozporządzenia 1829/2003. Długość okresów karencji dla określonych gatunków lub grup technologicznych zwierząt zostanie określona w rozporządzeniu właściwych ministrów, z uwzględnieniem specyfiki produkcji, potrzeb żywieniowych i dostępności pasz wolnych od GMO.

Przepis określa obowiązki podmiotów, które wprowadzają na rynek nieopakowane produkty przeznaczone do oznakowania jako „wolne od GMO”. Dotyczy to trzech grup produktów: żywności pochodzenia zwierzęcego, żywności pochodzenia roślinnego oraz paszy.

Podstawowym obowiązkiem jest przeprowadzanie badań laboratoryjnych na obecność modyfikacji genetycznych. W przypadku produktów pochodzenia zwierzęcego badaniom podlegają pasze stosowane w żywieniu zwierząt lub składniki użyte do ich produkcji. W przypadku żywności pochodzenia roślinnego i paszy bada się odpowiednio sam produkt lub składniki wykorzystane do jego wytworzenia. Podmiot musi również przechowywać przez dwa lata dokumenty potwierdzające spełnienie warunków określonych w art. 3, w tym wyniki badań oraz procedury ustalające częstotliwość pobierania próbek. Procedury te mają wynikać z analizy zagrożenia wystąpienia modyfikacji genetycznych.

Próbki pasz, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 3 lit. a, pobiera się z zachowaniem wymogów ilościowych wskazanych w ust. 2. Badania mogą wykonywać wyłącznie laboratoria akredytowane zgodnie z normą ISO 17025, w zakresie obejmującym analizę obecności i określanie zawartości modyfikacji genetycznych.

Obowiązek badań nie ma charakteru bezwzględnego. Wyłączenia obejmują między innymi produkty, w których po przetworzeniu nie można wykryć modyfikacji, produkty pozyskane z roślin wyprodukowanych z odpowiedniego materiału siewnego oraz przypadki, w których analiza zagrożenia wykazała jego brak. Szczególne wyłączenia dotyczą także żywności sprzedawanej luzem w obrocie detalicznym, paszy dla zwierząt domowych sprzedawanej luzem oraz produktów lub składników już oznakowanych jako „wolne od GMO”. W przypadku żywności wieloskładnikowej wskazane obowiązki stosuje się odpowiednio.

Przepis określa sposób planowania i podsumowywania kontroli podmiotów wprowadzających na rynek, w rozumieniu art. 3 ust. 8 rozporządzenia 178/2002, żywność lub pasze oznakowane jako wolne od GMO. Za przygotowanie dokumentów odpowiada Główny Inspektor Jakości Handlowej Artykułów Rolno-Spożywczych, działający we współpracy z Głównym Lekarzem Weterynarii.

Najpierw sporządzany jest **roczny program kontroli**. Dokument ten powinien powstać do 30 grudnia roku poprzedzającego rok, w którym kontrole będą przeprowadzane. Program musi wskazywać kontrolowane produkty oraz liczbę zaplanowanych kontroli. Pozwala to określić z wyprzedzeniem zakres i skalę działań kontrolnych.

Po zakończeniu kontroli przygotowywany jest **roczny raport**. Powstaje on do 30 kwietnia roku następującego po roku przeprowadzenia kontroli i powinien zawierać informacje o liczbie przeprowadzonych kontroli, liczbie skontrolowanych podmiotów oraz rodzaju prowadzonej przez nie działalności. Raport obejmuje również rodzaje skontrolowanych produktów, liczbę i rodzaj stwierdzonych nieprawidłowości, a także liczbę wydanych zaleceń pokontrolnych oraz liczbę i rodzaj nałożonych sankcji.

Główny Inspektor przedstawia raport ministrowi właściwemu do spraw rynków rolnych w tym samym terminie, który został określony dla jego sporządzenia. Szczegółowe zasady współpracy Głównego Inspektora z Głównym Lekarzem Weterynarii mają wynikać z zawartego między nimi porozumienia. Przepis tworzy więc ramy dla planowania kontroli, dokumentowania ich wyników i przekazywania zbiorczej informacji o ich przebiegu oraz skutkach.

w sprawie sposobu prowadzenia rejestru zakładów wytwarzających pasze

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2013/68/text/O/D20130068.pdf

w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o paszach dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2014/625/text/O/D20140625.pdf

Pasze

Pasze w przepisach

o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu1 przepis

o oznakowaniu produktów wytworzonych bez wykorzystania organizmów genetycznie zmodyfikowanych jako wolnych od tych organizmów6 przepisów

w sprawie sposobu prowadzenia rejestru zakładów wytwarzających pasze1 przepis

w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o paszach dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi1 przepis