Pasażerski przewóz okazjonalny

Pasażerski przewóz okazjonalny to szczególny rodzaj przewozu kolejowego, który jest organizowany jednorazowo, aby odpowiedzieć na potrzebę przewozową pojawiającą się poza przewozami już realizowanymi na danej linii. Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 4 ustawy „Transport kolejowy”.

Najważniejsze elementy tej definicji to:

• jednorazowość przewozu, czyli jego charakter związany z konkretną, pojedynczą potrzebą, a nie z powtarzalną realizacją przewozów;
• pasażerski charakter przewozu, ponieważ chodzi o transport osób koleją;
• cel przewozu, którym jest zaspokojenie potrzeb nieprzewidzianych w przewozach wykonywanych na danej linii;
• odniesienie do istniejącej podstawy realizacji przewozów, czyli umowy o świadczenie usług publicznych albo decyzji przyznającej otwarty lub ograniczony dostęp.

Istotą tego pojęcia jest więc odróżnienie przewozu uruchamianego w związku z doraźną, nieprzewidzianą potrzebą od przewozów, które zostały już ujęte w organizacji przewozów na danej linii i są wykonywane na podstawie wskazanej umowy albo decyzji. Nie chodzi przy tym o każdy dodatkowy przejazd, lecz o taki, który ma charakter jednorazowy i służy obsłudze potrzeby nieuwzględnionej w dotychczas realizowanych przewozach.

W praktyce określenie „pasażerski przewóz okazjonalny” pozwala opisać przewóz uruchamiany poza ustalonym zakresem przewozów pasażerskich na konkretnej linii. Może to mieć znaczenie przy kwalifikowaniu danego przejazdu na potrzeby stosowania ustawy, zwłaszcza gdy trzeba ustalić, czy jest on częścią przewozów wykonywanych na podstawie umowy o świadczenie usług publicznych lub decyzji dotyczącej dostępu, czy też stanowi odrębne, jednorazowe działanie odpowiadające dodatkowej potrzebie przewozowej. Definicja wskazuje zatem zarówno charakter takiego przewozu, jak i jego relację do przewozów już realizowanych na danej linii.