Park narodowy

Park narodowy to prawna forma ochrony przyrody obejmująca obszar wyróżniający się szczególnymi wartościami przyrodniczymi, naukowymi, społecznymi lub kulturowymi oraz walorami krajobrazowymi. Jego powierzchnia nie może być mniejsza niż 1000 ha. Na obszarze parku ochronie podlega cała przyroda oraz walory krajobrazowe, a nie tylko wybrane gatunki, siedliska lub obiekty.

Park narodowy służy zachowaniu różnorodności biologicznej, zasobów, tworów i składników przyrody oraz odtworzeniu właściwego stanu zdegradowanych elementów środowiska. Obejmuje grunty, wody i inne składniki przyrody znajdujące się w jego granicach. Jest państwową osobą prawną, a jego funkcjonowanie określają między innymi plan ochrony, zadania ochronne oraz przepisy dotyczące udostępniania obszaru.

Na terenie parku narodowego obowiązują szczególne ograniczenia dotyczące korzystania z nieruchomości i środowiska. Mogą one obejmować zakaz lub ograniczenie zabudowy, zmiany stosunków wodnych, prowadzenia działalności gospodarczej, pozyskiwania roślin i zwierząt, poruszania się poza wyznaczonymi trasami oraz organizowania określonych form rekreacji. Zakres zakazów i wyjątków wynika z przepisów o ochronie przyrody, planu ochrony oraz aktów ustanawiających park.

Znaczenie parku narodowego wykracza poza prawo ochrony środowiska. Jego istnienie wpływa na obrót i użytkowanie nieruchomości, planowanie przestrzenne, gospodarkę wodną, zasady ruchu drogowego oraz organizację kąpielisk i miejsc okazjonalnie wykorzystywanych do kąpieli. Na obszarze parku kontrolę ruchu mogą wykonywać także funkcjonariusze Straży Parku. Parki narodowe są wyłączone z obwodów łowieckich, dlatego gospodarka łowiecka na ich terenie podlega odrębnym, szczególnie ograniczonym zasadom. Ograniczenia związane z ochroną parku uwzględnia się również przy lokalizacji inwestycji i przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko.