Państwowy wzorzec jednostki miary

Państwowy wzorzec jednostki miary to szczególny wzorzec, który ma w Polsce oficjalnie uznany status i stanowi punkt odniesienia dla innych wzorców odnoszących się do tej samej wielkości fizycznej. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Prawo o miarach” i łączy w sobie kilka istotnych elementów.

Po pierwsze, chodzi o wzorzec jednostki miary, a więc materialne lub techniczne odniesienie pozwalające określać wartość danej jednostki i porównywać z nią inne wzorce. Po drugie, jego znaczenie wynika z urzędowego uznania w Rzeczypospolitej Polskiej. Nie każdy wzorzec używany do pomiarów ma zatem status państwowego wzorca. Po trzecie, wzorzec ten służy do przypisywania wartości innym wzorcom, ale tylko w zakresie tej samej wielkości fizycznej. Wzorzec dotyczący jednej wielkości nie jest więc podstawą do ustalania wartości wzorców dotyczących innej wielkości.

W praktyce państwowy wzorzec jednostki miary tworzy najwyższy krajowy punkt odniesienia dla spójności pomiarów w określonym zakresie. Dzięki niemu wartości przypisywane innym wzorcom mogą być ustalane według wspólnej podstawy, a wyniki pomiarów stają się porównywalne. Ma to znaczenie dla funkcjonowania systemu miar, ponieważ pozwala zachować jednolitość odniesień wykorzystywanych przy pomiarach, sprawdzaniu i porównywaniu wzorców.

W tej ustawie pojęcie wskazuje więc nie tylko na sam przyrząd, obiekt lub rozwiązanie techniczne służące jako wzorzec, lecz także na jego określoną pozycję w systemie miar. Kluczowe są jednocześnie: związek z konkretną wielkością fizyczną, oficjalne uznanie przez państwo oraz funkcja podstawy do określania wartości innych wzorców. Taki wzorzec pełni rolę nadrzędnego odniesienia, od którego zależy uporządkowanie i wiarygodność pomiarów w danym zakresie.