Art. 36 Prawa łowieckiego ustanawia strukturę i zasady funkcjonowania Państwowej Straży Łowieckiej oraz określa obowiązki dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich w zakresie zatrudniania strażników łowieckich.

#### 1. Państwowa Straż Łowiecka

**Umundurowana i uzbrojona formacja:**
Państwowa Straż Łowiecka (PSŁ) jest formacją umundurowaną i uzbrojoną, co podkreśla jej formalny i profesjonalny charakter. Umundurowanie i uzbrojenie mają na celu zapewnienie strażnikom odpowiednich narzędzi do wykonywania ich obowiązków, a także zwiększenie ich autorytetu w terenie.

**Podległość wojewodzie:**
PSŁ podlega wojewodzie, co oznacza, że jest to formacja o zasięgu wojewódzkim, a jej działania są koordynowane na poziomie regionalnym. Wojewoda, jako przedstawiciel administracji rządowej w terenie, ma nadzór nad funkcjonowaniem PSŁ, co zapewnia spójność działań w ramach całego województwa.

**Wyposażenie w terenowe, oznakowane środki transportu:**
Strażnicy PSŁ są wyposażeni w terenowe, oznakowane środki transportu, co jest kluczowe dla efektywnego patrolowania obszarów łowieckich, często trudno dostępnych. Oznakowanie pojazdów zwiększa widoczność i rozpoznawalność strażników, co może działać prewencyjnie wobec potencjalnych naruszeń prawa łowieckiego.

**Koordynacja działań przez komendanta wojewódzkiego:**
Komendant wojewódzki PSŁ, powoływany przez wojewodę, jest odpowiedzialny za koordynację działań straży na terenie województwa. Jego rola jest kluczowa dla zapewnienia skuteczności i spójności działań strażników, a także dla realizacji zadań określonych w art. 37 ust. 1 Prawa łowieckiego.

#### 2. Strażnicy łowieccy powoływani przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich

**Obowiązek zatrudnienia lub powołania strażnika:**
Dzierżawcy i zarządcy obwodów łowieckich mają obowiązek zatrudnić lub powołać co najmniej jednego strażnika łowieckiego. Obowiązek ten ma na celu zapewnienie stałej ochrony zwierzyny oraz prowadzenie gospodarki łowieckiej zgodnie z przepisami prawa.

**Zadania strażników łowieckich:**
Strażnicy łowieccy, powoływani lub zatrudniani przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich, mają za zadanie ochronę zwierzyny i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Ich rola jest kluczowa dla utrzymania równowagi ekologicznej i zapewnienia zrównoważonego zarządzania zasobami łowieckimi.

#### 3. Struktura straży łowieckiej

**Dwa rodzaje straży:**
Art. 36 Prawa łowieckiego wyraźnie rozróżnia dwa rodzaje straży łowieckiej: Państwową Straż Łowiecką oraz strażników łowieckich powoływanych lub zatrudnianych przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich. Obie formacje mają na celu ochronę zwierzyny i prowadzenie gospodarki łowieckiej, jednak różnią się pod względem organizacyjnym i podległości służbowej.

### Podsumowanie

Art. 36 Prawa łowieckiego ustanawia ramy prawne dla funkcjonowania Państwowej Straży Łowieckiej oraz strażników łowieckich powoływanych przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich. Przepisy te mają na celu zapewnienie skutecznej ochrony zwierzyny oraz zrównoważonego zarządzania zasobami łowieckimi. Podległość PSŁ wojewodzie oraz obowiązek zatrudnienia strażników przez dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich są kluczowymi elementami systemu ochrony łowieckiej w Polsce.

Prawo łowieckie

Art. 37 Prawa łowieckiego określa zadania Państwowej Straży Łowieckiej (PSŁ) w zakresie kontroli realizacji przepisów ustawy. Jest to kluczowy artykuł, który definiuje zakres kompetencji i obowiązków tej formacji, mającej na celu ochronę zasobów przyrodniczych oraz zapewnienie legalności działań związanych z łowiectwem.

#### 1. Ochrona zwierzyny

Pierwszym zadaniem PSŁ jest ochrona zwierzyny. Obejmuje to działania mające na celu zabezpieczenie populacji dzikich zwierząt przed nielegalnym odstrzałem, niszczeniem siedlisk oraz innymi formami szkodnictwa. W praktyce oznacza to regularne patrole, monitorowanie terenów łowieckich oraz współpracę z innymi organami ochrony przyrody.

#### 2. Zwalczanie kłusownictwa i szkodnictwa łowieckiego

Kolejnym istotnym zadaniem jest zwalczanie kłusownictwa i wszelkiego szkodnictwa łowieckiego. Kłusownictwo stanowi poważne zagrożenie dla populacji dzikich zwierząt i ekosystemów. PSŁ ma obowiązek podejmować działania prewencyjne oraz interwencyjne, w tym zatrzymywanie osób podejrzanych o kłusownictwo, konfiskowanie nielegalnych narzędzi i środków oraz prowadzenie dochodzeń.

#### 3. Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie łowiectwa

PSŁ jest również odpowiedzialna za zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z łowiectwem. Obejmuje to nie tylko kłusownictwo, ale także inne naruszenia przepisów prawa łowieckiego, takie jak nielegalny handel dzikimi zwierzętami, nieprzestrzeganie okresów ochronnych czy niewłaściwe prowadzenie polowań.

#### 4. Kontrola legalności skupu i obrotu zwierzyną

Kontrola legalności skupu i obrotu zwierzyną jest kolejnym ważnym aspektem działalności PSŁ. Ma to na celu zapobieganie nielegalnemu handlowi dzikimi zwierzętami oraz ich częściami. PSŁ monitoruje punkty skupu, sprawdza dokumentację oraz legalność pochodzenia zwierzyny.

#### 5. Kontrola przedsiębiorców

PSŁ kontroluje również przedsiębiorców prowadzących działalność gospodarczą w zakresie obrotu zwierzyną żywą oraz tuszami zwierzyny i ich częściami. Obejmuje to weryfikację ewidencji skupu w każdym punkcie skupu, co ma na celu zapewnienie transparentności i legalności działań tych podmiotów.

#### 6. Współpraca z Krajowym Centrum Informacji Kryminalnych

Na mocy art. 37, PSŁ współpracuje z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych (KCIK) w zakresie niezbędnym do realizacji jego zadań ustawowych. Ta współpraca jest kluczowa dla skutecznego zwalczania przestępczości związanej z łowiectwem, umożliwiając wymianę informacji i koordynację działań.

### Podsumowanie

Art. 37 Prawa łowieckiego precyzyjnie definiuje zadania Państwowej Straży Łowieckiej, podkreślając jej rolę w ochronie zwierzyny, zwalczaniu kłusownictwa i innych przestępstw łowieckich, a także w kontrolowaniu legalności obrotu zwierzyną. Współpraca z Krajowym Centrum Informacji Kryminalnych dodatkowo wzmacnia efektywność działań PSŁ. Przestrzeganie i egzekwowanie tych przepisów jest kluczowe dla zachowania równowagi ekologicznej i ochrony dzikiej przyrody w Polsce.

Art. 39 Prawa łowieckiego określa kompetencje i uprawnienia strażników Państwowej Straży Łowieckiej (PSŁ) w zakresie ochrony zwierzyny oraz mienia dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich, a także zwalczania przestępstw i wykroczeń związanych z szkodnictwem łowieckim i przyrodniczym.

#### 1. Zakres obowiązków strażników PSŁ

Strażnicy PSŁ są odpowiedzialni za:
- Ochronę zwierzyny na terenach obwodów łowieckich.
- Ochronę mienia dzierżawców i zarządców obwodów łowieckich.
- Zwalczanie przestępstw i wykroczeń w zakresie szkodnictwa łowieckiego i przyrodniczego.

#### 2. Uprawnienia strażników PSŁ

Strażnicy PSŁ mają szeroki zakres uprawnień, które obejmują m.in.:

- **Legitymowanie osób**: Strażnicy mogą legitymować osoby podejrzane o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia w celu ustalenia ich tożsamości.
- **Nakładanie mandatów**: Mają prawo nakładać i ściągać grzywny w drodze mandatu karnego za wykroczenia związane ze szkodnictwem łowieckim.
- **Kontrola środków transportu**: Mogą zatrzymywać i kontrolować środki transportu w obwodach łowieckich oraz ich bezpośrednim sąsiedztwie.
- **Przeszukanie**: Mają prawo przeszukiwać osoby, pomieszczenia i inne miejsca w przypadkach uzasadnionego podejrzenia popełnienia przestępstwa lub wykroczenia.
- **Ujęcie sprawcy**: Mogą ująć sprawcę przestępstwa lub wykroczenia na gorącym uczynku lub w pościgu i doprowadzić go do jednostki Policji.
- **Odbieranie przedmiotów**: Mają prawo odbierać przedmioty pochodzące z przestępstwa lub wykroczenia oraz narzędzia i środki służące do ich popełnienia.
- **Prowadzenie dochodzeń**: Mogą prowadzić dochodzenia oraz wnosić i popierać akt oskarżenia, jeżeli przedmiotem przestępstwa jest zwierzyna.
- **Kontrola podmiotów**: Mają prawo kontrolować podmioty prowadzące skup, przerób i sprzedaż tusz zwierzyny oraz podmioty prowadzące obrót zwierzyną żywą, chów i hodowlę zwierząt łownych.
- **Noszenie broni**: Strażnicy mogą nosić broń palną bojową, broń myśliwską śrutową, pałki służbowe, kajdanki, ręczne miotacze substancji obezwładniających oraz przedmioty przeznaczone do obezwładniania osób za pomocą energii elektrycznej.
- **Żądanie pomocy**: Mogą żądać niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, jednostek gospodarczych, organizacji społecznych oraz obywateli.

#### 3. Użycie środków przymusu bezpośredniego i broni palnej

Strażnicy PSŁ mogą używać środków przymusu bezpośredniego oraz broni palnej na zasadach określonych w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Użycie tych środków musi być odpowiednio udokumentowane.

#### 4. Ochrona prawna

Strażnicy PSŁ przy wykonywaniu czynności służbowych korzystają z ochrony prawnej przewidzianej w przepisach Kodeksu karnego dla funkcjonariusza publicznego. Oznacza to, że wszelkie działania skierowane przeciwko strażnikom PSŁ mogą być traktowane jako przestępstwa przeciwko funkcjonariuszom publicznym.

#### 5. Zażalenia

Na sposób przeprowadzenia czynności przez strażników PSŁ przysługuje zażalenie do prokuratora. Jest to istotny mechanizm kontroli i ochrony praw obywatelskich, który pozwala na weryfikację legalności i zasadności działań strażników.

#### 6. Administrator danych osobowych

Administratorem danych osobowych przetwarzanych w związku z działalnością PSŁ jest minister właściwy do spraw środowiska lub komendant wojewódzki PSŁ. Przetwarzanie danych odbywa się zgodnie z ustawą o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem i zwalczaniem przestępczości.

### Podsumowanie

Art. 39 Prawa łowieckiego kompleksowo reguluje kompetencje i uprawnienia strażników Państwowej Straży Łowieckiej, zapewniając im szeroki zakres narzędzi do skutecznego wykonywania swoich obowiązków. Jednocześnie wprowadza mechanizmy kontroli i ochrony praw obywatelskich, co jest kluczowe dla zachowania równowagi między skutecznością działań strażników a poszanowaniem praw jednostki.

Art. 40 Prawa łowieckiego reguluje uprawnienia i obowiązki strażników łowieckich w zakresie użycia środków przymusu bezpośredniego oraz broni myśliwskiej. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych elementów tego artykułu.

#### 1. Współdziałanie z Państwową Strażą Łowiecką

Strażnicy łowieccy, o których mowa w art. 36 ust. 3 pkt 2, mają obowiązek współdziałania z Państwową Strażą Łowiecką. Współdziałanie to jest kluczowe dla skutecznego wykonywania zadań związanych z ochroną zwierzyny i przestrzeganiem przepisów łowieckich. Współpraca ta może obejmować wspólne patrole, wymianę informacji oraz koordynację działań operacyjnych.

#### 2. Użycie środków przymusu bezpośredniego

Strażnicy łowieccy mogą używać środków przymusu bezpośredniego w przypadkach określonych w art. 11 pkt 1-3, 8 i 10-14 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Oznacza to, że strażnicy mają prawo do użycia tych środków w sytuacjach takich jak:

- Ochrona życia, zdrowia lub mienia,
- Zapobieganie przestępstwom lub wykroczeniom,
- Zatrzymanie osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa,
- Ochrona porządku publicznego.

#### 3. Rodzaje środków przymusu bezpośredniego

Strażnicy mogą używać środków przymusu bezpośredniego, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 12 lit. a ustawy o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Obejmuje to m.in.:

- Siłę fizyczną,
- Kajdanki,
- Pałki służbowe,
- Środki chemiczne (np. gaz pieprzowy).

#### 4. Noszenie i używanie broni myśliwskiej

Strażnicy łowieccy mają prawo do noszenia i używania broni myśliwskiej w celach ochrony zwierzyny przed drapieżnikami znajdującymi się na liście zwierząt łownych, zgodnie z rocznym planem łowieckim. Warunkiem jest członkostwo w Polskim Związku Łowieckim. Broń myśliwska może być nabywana przez dzierżawców bądź zarządców obwodów łowieckich oraz musi być ewidencjonowana i przechowywana zgodnie z przepisami o broni i amunicji.

#### 5. Obowiązek noszenia odznaki i legitymacji

Strażnik łowiecki ma obowiązek nosić odznakę strażnika oraz na żądanie okazywać legitymację służbową. Jest to istotne z punktu widzenia identyfikacji strażnika przez osoby trzecie oraz zapewnienia transparentności działań strażników łowieckich.

#### 6. Przepisy dotyczące wykonywania czynności służbowych

Przy wykonywaniu czynności służbowych stosuje się przepisy art. 39 ust. 2 pkt 1, 5, 6, 9 i 11 oraz ust. 5 i 11 Prawa łowieckiego. Oznacza to, że strażnicy muszą przestrzegać określonych procedur i zasad, które mają na celu zapewnienie legalności i proporcjonalności ich działań.

### Podsumowanie

Art. 40 Prawa łowieckiego precyzyjnie określa uprawnienia i obowiązki strażników łowieckich w zakresie użycia środków przymusu bezpośredniego oraz broni myśliwskiej. Przepis ten ma na celu zapewnienie skutecznej ochrony zwierzyny oraz przestrzegania przepisów łowieckich, przy jednoczesnym zachowaniu zasad legalności, proporcjonalności i transparentności działań strażników.

Państwowa Straż Łowiecka

Państwowa Straż Łowiecka w przepisach

Prawo łowieckie4 przepisy