Państwo

Państwo to zorganizowana wspólnota polityczna zamieszkująca określone terytorium, wyposażona w suwerenną władzę publiczną. W języku prawnym termin ten może oznaczać Rzeczpospolitą Polską jako całość albo inne państwo, kraj lub jego władze, zależnie od kontekstu danego przepisu. Państwo jest podmiotem prawa międzynarodowego, a w prawie krajowym wykonuje zadania publiczne za pośrednictwem organów, urzędów i państwowych jednostek organizacyjnych.

Nie należy utożsamiać państwa ze Skarbem Państwa. Skarb Państwa jest szczególną osobą prawną, która reprezentuje państwo w stosunkach majątkowych, między innymi jako właściciel nieruchomości i innych składników mienia. Z kolei państwowe osoby prawne oraz jednostki organizacyjne są odrębnymi podmiotami, którym państwo może powierzać wykonywanie określonych zadań lub zarządzanie majątkiem.

W przepisach dotyczących gospodarki nieruchomościami państwo występuje przede wszystkim jako właściciel lub podmiot organizujący wykonywanie władztwa publicznego nad nieruchomościami. W finansach publicznych oznacza również strukturę, w ramach której planuje się dochody i wydatki budżetowe oraz sporządza wieloletnie plany finansowe. Dotacje z budżetu państwa mogą służyć finansowaniu zadań publicznych, w tym działalności instytucji wykonujących zadania w zakresie gospodarki wodnej.

Termin ma także znaczenie w prawie karnym i postępowaniu karnym. Może wskazywać państwo obce, państwo wysyłające albo państwo współpracujące przy czynnościach procesowych, na przykład przy przekazywaniu dowodów, zabezpieczaniu mienia lub działaniu wspólnych zespołów. Z tym ujęciem wiążą się kwestie immunitetu, odpowiedzialności odszkodowawczej oraz wykonywania orzeczeń. W prawie karnym państwo może być również pokrzywdzonym, w szczególności gdy czyn narusza jego majątek, co wpływa na sposób ścigania przestępstwa.

W innych dziedzinach państwo jest jednostką odniesienia dla obowiązków sprawozdawczych i administracyjnych, między innymi przy obrocie komórkami rozrodczymi i zarodkami, transakcjach międzynarodowych oraz określaniu państwa, którego obywatel lub funkcjonariusz podlega danej regulacji.