Otulina

Otulina to wyznaczona wokół formy ochrony przyrody strefa, której zadaniem jest zabezpieczenie tej formy przed zagrożeniami pochodzącymi z zewnątrz. W rozumieniu ustawy „Ochrona przyrody” nie jest ona samą formą ochrony przyrody, lecz obszarem z nią bezpośrednio graniczącym i pełniącym funkcję ochronną.

Z pojęciem otuliny wiążą się trzy podstawowe elementy:

• położenie przy formie ochrony przyrody, ponieważ otulina musi z nią graniczyć;
• indywidualne wyznaczenie, co oznacza, że jej granice i zakres nie wynikają wyłącznie z samej nazwy, lecz są określane odrębnie dla konkretnej formy ochrony przyrody;
• cel ochronny, czyli ograniczenie wpływu zagrożeń zewnętrznych, jeżeli wynikają one z działalności człowieka.

Otulina ma więc charakter strefy buforowej. Jej istnienie pozwala uwzględnić, że działania podejmowane poza bezpośrednim obszarem chronionym mogą oddziaływać na jego przyrodnicze wartości. Nie chodzi wyłącznie o ochronę samego terenu objętego formą ochrony przyrody, lecz także o stworzenie dodatkowej przestrzeni, która ma zmniejszać ryzyko negatywnego wpływu czynników zewnętrznych.

Znaczenie praktyczne otuliny polega na tym, że przy ocenie działalności człowieka w sąsiedztwie formy ochrony przyrody trzeba brać pod uwagę nie tylko jej położenie względem granic obszaru chronionego, ale również możliwe oddziaływanie na otulinę i przez otulinę na samą formę ochrony. Może to mieć znaczenie dla planowania i prowadzenia działań, które potencjalnie powodują zagrożenia dla przyrody. Sama otulina nie jest przy tym odrębną formą ochrony przyrody, lecz instrumentem służącym zabezpieczeniu formy już ustanowionej.

Pojęcie odnosi się zatem do relacji między chronionym obszarem lub obiektem a jego otoczeniem. Wskazuje, że ochrona przyrody może wymagać działań nie tylko wewnątrz wyznaczonej formy ochrony, lecz także w graniczącej z nią strefie, w zakresie potrzebnym do ochrony przed zewnętrznymi skutkami działalności człowieka.