Osoby prawne organizacyjnie powiązane

Określenie „osoby prawne organizacyjnie powiązane” opisuje relację między co najmniej dwiema odrębnymi osobami prawnymi, w której występuje element kontroli. Nie chodzi więc wyłącznie o współpracę, wspólne działania, podobny cel albo powiązania wynikające z zawartych umów. Warunkiem uznania podmiotów za organizacyjnie powiązane jest to, aby jedna z osób prawnych miała kontrolę nad inną osobą prawną albo nad kilkoma pozostałymi osobami prawnymi.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• udział co najmniej dwóch osób prawnych,
• istnienie relacji kontroli między tymi podmiotami,
• kontrola sprawowana przez jedną osobę prawną nad inną osobą prawną lub nad większą grupą osób prawnych,
• rozumienie kontroli zgodnie z przepisami ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, do których odsyła definicja.

Definicja, zawarta w ustawie „Ekonomia społeczna”, służy wyodrębnieniu sytuacji, w których osoby prawne nie funkcjonują całkowicie niezależnie, lecz pozostają w określonej zależności organizacyjnej. Istotne jest przy tym rzeczywiste istnienie kontroli w znaczeniu ustawowym, a nie samo formalne powiązanie podmiotów lub fakt, że osoby prawne należą do tego samego środowiska, realizują podobne zadania albo współdziałają.

W praktyce pojęcie pomaga ustalić, czy kilka odrębnych osób prawnych tworzy układ organizacyjnie zależny, oraz wskazać podmiot sprawujący kontrolę i podmioty jej podlegające. Ma to znaczenie przy stosowaniu przepisów ustawy, które posługują się kategorią osób prawnych organizacyjnie powiązanych. Przy ocenie konkretnej sytuacji należy zatem brać pod uwagę zarówno liczbę osób prawnych, jak i charakter relacji między nimi, w szczególności to, czy relacja ta spełnia ustawowe rozumienie kontroli. Występowanie wspólnych interesów lub współpracy, bez kontroli jednej osoby prawnej nad inną, nie przesądza jeszcze o istnieniu takiego powiązania.