Osoba uzależniona

„Osoba uzależniona” to pojęcie zdefiniowane ustawowo w ustawie o przeciwdziałaniu narkomanii. Oznacza osobę, u której używanie określonych środków lub substancji doprowadziło do powstania uzależnienia. Definicja obejmuje zarówno używanie środków odurzających, substancji psychotropowych i środków zastępczych, jak również nowych substancji psychoaktywnych. Uwzględnia także sytuację, w której takie środki lub substancje były przyjmowane w celach medycznych.

Istotne są więc dwa podstawowe elementy. Po pierwsze, musi wystąpić używanie jednej z wymienionych kategorii środków lub substancji. Po drugie, używanie to musi pozostawać związane ze stanem uzależnienia. Sam fakt kontaktu z daną substancją, jej jednorazowego użycia albo stosowania jej w ramach leczenia nie przesądza jeszcze o uznaniu danej osoby za uzależnioną w rozumieniu tej definicji. Znaczenie ma powstanie uzależnienia od używanych środków lub substancji.

Definicja służy wskazaniu, kogo ustawa traktuje jako osobę uzależnioną w obszarze przeciwdziałania narkomanii. Ma znaczenie przy określaniu zakresu działań związanych z leczeniem, terapią i rehabilitacją, a także przy ustalaniu, do jakiej grupy osób odnoszą się przepisy dotyczące pomocy i opieki nad osobami uzależnionymi. Pojęcie opisuje stan osoby z perspektywy prawnej, ale jego zastosowanie może wiązać się z oceną medyczną lub terapeutyczną, ponieważ decydujące jest występowanie uzależnienia.

Określenie to pojawia się również w innych przepisach dotyczących terapii uzależnień, funkcjonowania podmiotów leczniczych i rehabilitacji. Może mieć znaczenie także w regulacjach związanych z wykonywaniem środków zabezpieczających oraz z udziałem biegłych w postępowaniu karnym. W każdym takim przypadku zakres znaczenia wynika z konkretnego przepisu, natomiast punktem odniesienia pozostaje ustawowe rozumienie osoby uzależnionej.