Osoba przybrana

Osoba przybrana to, w rozumieniu ustawy „Język migowy i inne środki komunikowania się”, osoba pełnoletnia w rozumieniu tego przepisu, czyli taka, która ukończyła 16 lat, wybrana przez osobę uprawnioną do udzielania jej wsparcia w kontaktach z określonymi instytucjami. Nie chodzi więc o każdą osobę pomagającą w załatwianiu spraw, lecz o osobę wskazaną przez osobę uprawnioną, aby ułatwić wzajemne porozumienie i pomóc w wykonaniu niezbędnych czynności.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• ukończenie przez tę osobę 16 lat,
• wybór dokonany przez osobę uprawnioną,
• cel w postaci ułatwienia komunikacji,
• udzielanie pomocy przy załatwianiu spraw w instytucjach wskazanych w ustawie.

Zakres pomocy obejmuje kontakty z organami administracji publicznej, jednostkami systemu, podmiotami leczniczymi, jednostkami Policji, Państwowej Straży Pożarnej oraz strażami gminnymi. Dotyczy także jednostek ochotniczych działających w tych obszarach. Osoba przybrana może zatem wspierać osobę uprawnioną podczas wizyty, składania wyjaśnień, przekazywania informacji lub wykonywania innych czynności związanych z załatwianiem sprawy. Jej funkcja ma charakter pomocniczy i komunikacyjny, a podstawą działania jest wybór dokonany przez osobę uprawnioną.

W praktyce status osoby przybranej pozwala wskazać, kto ma towarzyszyć osobie uprawnionej i pomagać jej w kontaktach z podmiotami objętymi ustawą. Znaczenie ma zarówno wiek osoby pomagającej, jak i cel jej udziału. Sama obecność przy osobie uprawnionej nie wystarcza, jeżeli osoba ta nie została przez nią wybrana albo jej udział nie służy ułatwieniu porozumienia i pomocy w załatwieniu spraw.

Pojęcie to występuje również w innych przepisach, między innymi w regulacjach dotyczących postępowania karnego oraz wydatków ponoszonych w takim postępowaniu. W tych odmiennych kontekstach może wiązać się z udziałem osoby przybranej w określonej czynności procesowej, a także z zasadami rozliczania jej udziału. Znaczenie konkretnego użycia zależy jednak od przepisu, w którym pojęcie zostało zastosowane.