Kodeks postępowania administracyjnego

Art. 151 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) reguluje kwestie dotyczące miejsca odbywania się posiedzeń sądowych oraz możliwości przeprowadzania posiedzeń zdalnych. Przepis ten ma na celu dostosowanie procedur sądowych do współczesnych realiów technologicznych, jednocześnie zapewniając pełną ochronę praw procesowych stron.

#### 1. Miejsce odbywania się posiedzeń sądowych

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 151 k.p.c., posiedzenia sądowe odbywają się w budynku sądowym. Wyjątki od tej zasady są przewidziane w dwóch sytuacjach:
- gdy czynności sądowe muszą być wykonane w innym miejscu,
- gdy odbycie posiedzenia poza budynkiem sądowym ułatwia przeprowadzenie sprawy lub przyczynia się znacznie do zaoszczędzenia kosztów.

#### 2. Posiedzenia zdalne

Przepis wprowadza możliwość przeprowadzania posiedzeń jawnych przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających ich przeprowadzenie na odległość (posiedzenia zdalne). Przewodniczący może zarządzić takie posiedzenie, jeżeli:
- nie stoi temu na przeszkodzie charakter czynności, które mają być dokonane na posiedzeniu,
- przeprowadzenie posiedzenia zdalnego zagwarantuje pełną ochronę praw procesowych stron i prawidłowy tok postępowania.

W przypadku posiedzeń zdalnych, sąd i protokolant przebywają na sali sądowej, natomiast pozostałe osoby uczestniczące w posiedzeniu mogą przebywać poza budynkiem sądu. Przepis ten umożliwia elastyczne podejście do organizacji posiedzeń, co jest szczególnie istotne w kontekście pandemii COVID-19 oraz w sytuacjach, gdy uczestnicy posiedzenia mają trudności z osobistym stawiennictwem.

#### 3. Procedura zarządzania posiedzeniem zdalnym

Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia zdalnego z urzędu lub na wniosek osoby, która ma uczestniczyć w posiedzeniu i wskazała adres poczty elektronicznej. Termin do złożenia wniosku wynosi 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia albo wezwania na posiedzenie. Przewodniczący może również zastrzec, że określona osoba weźmie udział w posiedzeniu zdalnym poza budynkiem sądu prowadzącego postępowanie, jeżeli będzie przebywać w budynku innego sądu.

#### 4. Udział osób pozbawionych wolności

Przewodniczący może zarządzić, że osoba pozbawiona wolności będzie uczestniczyć w czynnościach procesowych wyłącznie w ramach posiedzenia zdalnego. W takim przypadku w miejscu przebywania tej osoby bierze udział przedstawiciel administracji zakładu karnego lub aresztu śledczego, pełnomocnik, jeżeli został ustanowiony, oraz tłumacz, jeżeli został powołany. Przepis ten stosuje się odpowiednio do osób objętych postępowaniem terapeutycznym na podstawie odrębnych przepisów.

#### 5. Informowanie uczestników o posiedzeniu zdalnym

Wzywając na posiedzenie zdalne, informuje się jego uczestników o możliwości stawiennictwa na sali sądowej lub zgłoszenia zamiaru zdalnego udziału w posiedzeniu. Uczestnicy są pouczani, że zamiar ten należy zgłosić najpóźniej na 3 dni robocze przed wyznaczonym terminem posiedzenia oraz że do skutecznego zgłoszenia wystarcza zachowanie formy określonej w art. 226^1 pkt 2 lit. b, przy jednoczesnym wskazaniu adresu poczty elektronicznej.

#### 6. Skuteczność czynności procesowych

Czynności procesowe dokonane w trakcie posiedzenia zdalnego przez strony i innych uczestników przebywających poza salą sądu prowadzącego postępowanie są skuteczne, chyba że ustawa wymaga ich dokonania w formie pisemnej. Osoba biorąca udział w posiedzeniu zdalnym przebywająca poza budynkiem sądu jest zobowiązana poinformować sąd o miejscu, w którym przebywa, oraz dołożyć wszelkich starań, aby warunki w miejscu jej pobytu licowały z powagą sądu i nie stanowiły przeszkody do dokonania czynności procesowych z jej udziałem.

#### 7. Standardy techniczne

Minister Sprawiedliwości podaje, w drodze obwieszczenia, na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej informacje o standardach technicznych oprogramowania i wymaganiach sprzętowych niezbędnych do uczestniczenia w posiedzeniu zdalnym.

### Podsumowanie

Art. 151 k.p.c. wprowadza nowoczesne rozwiązania umożliwiające przeprowadzanie posiedzeń sądowych zdalnie, co jest odpowiedzią na potrzeby współczesnego społeczeństwa. Przepis ten zapewnia elastyczność i efektywność postępowania sądowego, jednocześnie dbając o pełną ochronę praw procesowych stron.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 527 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje kwestie związane z opłatami sądowymi przy wnoszeniu kasacji. Przepis ten wprowadza kilka istotnych zasad, które mają na celu zarówno zapewnienie dostępu do sądu, jak i pokrycie faktycznych kosztów postępowania kasacyjnego.

#### 1. Obowiązek uiszczenia opłaty sądowej

Zgodnie z pierwszym zdaniem art. 527 k.p.k., strona wnosząca kasację jest zobowiązana do dołączenia dowodu uiszczenia opłaty sądowej. Wyjątek od tej zasady stanowi prokurator, który jest zwolniony z tego obowiązku. Zwolnienie to wynika z faktu, że prokurator działa w interesie publicznym, a nie prywatnym, co uzasadnia odstąpienie od obowiązku ponoszenia kosztów sądowych.

#### 2. Zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty

Przepis przewiduje również zwolnienia z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej dla dwóch kategorii osób:
- **Osoby pozbawione wolności**: Osoby te nie muszą uiszczać opłaty przy wnoszeniu kasacji. Jednakże, w przypadku pozostawienia kasacji bez rozpoznania albo jej oddalenia, sąd zasądza od nich opłatę. Mechanizm ten ma na celu z jednej strony ułatwienie dostępu do sądu dla osób pozbawionych wolności, a z drugiej strony zapobieganie nadużyciom.
- **Żołnierze odbywający zasadniczą służbę wojskową**: Żołnierze ci są całkowicie zwolnieni z obowiązku uiszczenia opłaty sądowej. Zwolnienie to ma na celu ochronę praw żołnierzy, którzy z racji pełnienia służby wojskowej mogą mieć ograniczone możliwości finansowe.

#### 3. Zwrot opłaty sądowej

Art. 527 k.p.k. przewiduje również mechanizm zwrotu opłaty sądowej. Strona, która uiściła opłatę, ma prawo do jej zwrotu w dwóch przypadkach:
- Jeżeli kasacja zostanie uwzględniona, chociażby w części.
- Jeżeli kasacja zostanie cofnięta.

Zwrot opłaty w przypadku uwzględnienia kasacji jest wyrazem zasady, że strona, która odniosła sukces w postępowaniu kasacyjnym, nie powinna ponosić jego kosztów. Natomiast zwrot opłaty w przypadku cofnięcia kasacji ma na celu zachęcenie stron do rezygnacji z postępowania, które uznają za bezzasadne.

#### 4. Wysokość opłaty sądowej

Ostatnie zdanie art. 527 k.p.k. upoważnia Ministra Sprawiedliwości do określenia, w drodze rozporządzenia, wysokości opłaty sądowej. Minister, ustalając wysokość opłaty, powinien uwzględniać faktyczne koszty postępowania oraz zasadę dostępu do sądu. Oznacza to, że opłata powinna być na tyle wysoka, aby pokryć koszty postępowania, ale jednocześnie na tyle niska, aby nie stanowiła bariery dla stron w dochodzeniu swoich praw.

### Podsumowanie

Art. 527 k.p.k. wprowadza zrównoważone zasady dotyczące opłat sądowych przy wnoszeniu kasacji. Przepis ten uwzględnia zarówno potrzebę pokrycia kosztów postępowania, jak i konieczność zapewnienia dostępu do sądu dla wszystkich stron, w tym osób pozbawionych wolności i żołnierzy odbywających zasadniczą służbę wojskową. Mechanizmy zwolnień i zwrotów opłat sądowych mają na celu ochronę praw stron i zapobieganie nadużyciom w postępowaniu kasacyjnym.

Osoba pozbawiona

Osoba pozbawiona w przepisach

Kodeks postępowania administracyjnego1 przepis

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks postępowania karnego (kpk)2 przepisy