Osoba doznająca przemocy domowej

Osoba doznająca przemocy domowej to osoba, wobec której stosowana jest przemoc domowa i która należy do jednej z kategorii wskazanych w ustawie „o przeciwdziałaniu przemocy domowej”. Pojęcie to określa więc zarówno podstawowy warunek, czyli doświadczanie przemocy, jak i krąg osób objętych ustawową ochroną.

Definicja obejmuje przede wszystkim osoby połączone więzami rodzinnymi lub osobistymi. Dotyczy małżonka, także wtedy, gdy małżeństwo ustało albo zostało unieważnione, a także określonych członków rodziny małżonka, w tym jego wstępnych, zstępnych, rodzeństwa oraz małżonków tych osób. Uwzględnia również osoby pozostające w stosunku przysposobienia oraz ich bliskich w zakresie wskazanym w ustawie.

Za osobę doznającą przemocy domowej może być uznana także osoba pozostająca obecnie albo w przeszłości we wspólnym pożyciu oraz określeni członkowie jej rodziny. Definicja obejmuje ponadto osoby, które wspólnie zamieszkują i gospodarują, wraz z odpowiednio wskazanymi bliskimi. Ochrona nie jest jednak uzależniona od wspólnego mieszkania w przypadku osoby pozostającej obecnie lub wcześniej w trwałej relacji uczuciowej albo fizycznej. W kręgu osób objętych pojęciem znajduje się również małoletni.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• występowanie przemocy domowej wobec danej osoby,
• istnienie jednej z więzi rodzinnych, osobistych lub gospodarczych wymienionych w ustawie,
• objęcie ochroną także niektórych osób z rodziny oraz małoletnich,
• możliwość uznania za osobę doznającą przemocy także po ustaniu małżeństwa, wspólnego pożycia lub wspólnego zamieszkiwania.

Definicja służy ustaleniu, kto jest adresatem ochrony i działań przewidzianych w ustawie. Ma znaczenie praktyczne między innymi przy stosowaniu przepisów o uprawnieniach Policji związanych z przeciwdziałaniem przemocy domowej, w tym przy wydawaniu zakazów zbliżania się, kontaktowania lub wstępu wobec osoby stosującej przemoc domową.