Orzeczenie psychologiczne

Orzeczenie psychologiczne to formalny dokument sporządzany przez uprawnionego psychologa po przeprowadzeniu badania psychologicznego, w którym stwierdza się określone właściwości psychiczne osoby badanej oraz jej zdolność albo brak zdolności do wykonywania wskazanej czynności, służby lub pracy. Jego treść i skutki zależą od przepisów regulujących daną dziedzinę oraz od celu badania.

Orzeczenie nie jest ogólną oceną osobowości ani zaświadczeniem o stanie zdrowia w pełnym znaczeniu. Odnosi się do kryteriów istotnych dla konkretnego zastosowania, takich jak sprawność procesów poznawczych, dojrzałość emocjonalna, odporność na stres, cechy osobowości, koncentracja lub szybkość i adekwatność reakcji. Badanie może obejmować rozmowę, obserwację oraz standaryzowane narzędzia psychologiczne.

W praktyce orzeczenia psychologiczne występują między innymi w sprawach dotyczących:

• kwalifikacji do służby wojskowej, w tym czynnej lub zawodowej służby wojskowej,
• oceny predyspozycji osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami albo wykonujących czynności związane z kierowaniem,
• dopuszczenia do określonych rodzajów pracy, służby lub szkolenia, jeżeli wymagają tego przepisy.

Dokument może zawierać wniosek o istnieniu albo braku przeciwwskazań psychologicznych, a także inne ustalenia wymagane w danym postępowaniu. W zależności od regulacji może być podstawą dopuszczenia do służby, uzyskania uprawnienia, skierowania na dalsze badania lub odmowy spełnienia określonego warunku. Orzeczenie psychologiczne jest odrębne od orzeczenia lekarskiego, ponieważ dotyczy przede wszystkim funkcjonowania psychicznego i predyspozycji, a nie całościowej oceny stanu zdrowia.

Orzeczenie doręcza się osobie badanej, a w przypadkach określonych w przepisach również właściwemu organowi, pracodawcy, jednostce szkoleniowej lub innemu uprawnionemu podmiotowi. Przepisy regulujące daną procedurę mogą przewidywać możliwość odwołania albo ponownego badania.