Organizm

Pojęcie „organizm” w rozumieniu ustawy „Mikroorganizmy i organizmy genetycznie zmodyfikowane” obejmuje jednostkę biologiczną, która może mieć budowę komórkową albo niekomórkową. O zakwalifikowaniu danej jednostki do tej kategorii decyduje jej zdolność do wykonywania co najmniej jednej z dwóch czynności: samodzielnego powielania się albo przekazywania materiału genetycznego. Nie jest więc konieczne jednoczesne spełnienie obu tych warunków.

Definicja ma charakter funkcjonalny. Nie opiera się wyłącznie na wyglądzie, rozmiarze czy stopniu złożoności danej jednostki, lecz na jej właściwościach biologicznych. Uwzględnia także jednostki, które nie mają budowy komórkowej, jeżeli mogą się replikować lub przenosić informację genetyczną. Dzięki temu pojęcie może obejmować różne formy biologiczne istotne z punktu widzenia regulacji dotyczących mikroorganizmów oraz organizmów genetycznie zmodyfikowanych.

W tej ustawie definicja wyznacza zakres podmiotowy i przedmiotowy regulowanych działań. Pozwala ustalić, czy określona jednostka jest organizmem w rozumieniu przepisów, a w konsekwencji, czy mogą mieć do niej zastosowanie regulacje odnoszące się do organizmów genetycznie zmodyfikowanych, ich klasyfikacji lub zamkniętego użycia. Ma to znaczenie praktyczne przy ocenie, czy konkretna jednostka biologiczna mieści się w systemie pojęć stosowanym przez ustawę. Sam fakt, że coś jest biologiczne, nie wystarcza, jeżeli nie wykazuje zdolności do replikacji ani do przenoszenia materiału genetycznego.

Słowo „organizm” występuje również w innych przepisach, w których jego znaczenie wynika z danego kontekstu. W regulacjach dotyczących ochrony zdrowia może odnosić się do prawidłowego lub upośledzonego funkcjonowania organizmu, natomiast w przepisach z zakresu prawa pracy i klasyfikacji organizmów jest używane w ramach odrębnych regulacji dotyczących kontroli albo wykorzystywania określonych substancji i jednostek biologicznych. W każdym przypadku istotne jest odczytanie pojęcia razem z przepisem, w którym zostało użyte.