Organizacja wewnętrzna

Organizacja wewnętrzna to sposób uporządkowania struktury i funkcjonowania jednostki, organu lub instytucji od wewnątrz. Termin nie ma jednej, ogólnej definicji ustawowej. Jego znaczenie ustala się na podstawie rodzaju podmiotu oraz przepisu, w którym został użyty.

Organizacja wewnętrzna może obejmować w szczególności:

• podział jednostki na komórki organizacyjne, zespoły, biura, wydziały lub inne jednostki,
• określenie organów i stanowisk oraz ich wzajemnych zależności,
• przypisanie zadań poszczególnym komórkom i osobom,
• zasady kierowania jednostką, zastępstwa i podległości służbowej,
• sposób współpracy, obieg spraw i organizację pracy,
• zasady działania organów kolegialnych, komisji lub innych wewnętrznych struktur.

W przepisach dotyczących administracji publicznej organizacja wewnętrzna jest często określana w statucie albo regulaminie organizacyjnym. Statut zwykle wyznacza podstawową strukturę podmiotu, jego organy oraz ogólne zasady działania, natomiast regulamin może uszczegóławiać podział zadań i zakres działania poszczególnych komórek. W niektórych przypadkach statut nadaje właściwy organ, a regulamin jest ustalany przez kierownika jednostki albo inny wskazany podmiot.

Pojęcie występuje między innymi w regulacjach dotyczących funduszy ochrony środowiska, urzędów administracji, agencji wykonawczych, instytucji gospodarki budżetowej, jednostek samorządu terytorialnego, instytutów naukowych oraz organizacji kościelnych. Może odnosić się zarówno do całej instytucji, jak i do jej organu, urzędu obsługującego ten organ lub wyodrębnionej jednostki.

Organizacja wewnętrzna nie oznacza wyłącznie schematu organizacyjnego. Obejmuje także praktyczny sposób wykonywania zadań i współdziałania osób oraz komórek w ramach przyznanych kompetencji. Jej określenie pozwala ustalić, kto odpowiada za dane sprawy, komu podlega, w jakim trybie podejmowane są czynności i jak rozdzielone są zadania. Dzięki temu przepisy ustrojowe mogą być wykonywane w sposób uporządkowany i możliwy do zastosowania w bieżącej działalności jednostki.