Art. 61 ustawy o finansach publicznych określa właściwość organów pierwszej instancji do wydawania decyzji w odniesieniu do należności publicznoprawnych, o których mowa w art. 60 tej ustawy, oraz procedurę odwoławczą od tych decyzji.

#### 1. Organy pierwszej instancji

Art. 61 ust. 1 precyzuje, które organy są właściwe do wydawania decyzji w pierwszej instancji w odniesieniu do różnych kategorii należności:

1. **Należności budżetu państwa**:
   - Minister,
   - Wojewoda,
   - Inni dysponenci części budżetowych,
   - Kierownicy państwowych jednostek budżetowych.

2. **Należności związane z programami finansowanymi ze środków europejskich**:
   - Instytucje zarządzające,
   - Organy odpowiedzialne za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę”,
   - Organy pełniące funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej,
   - Operatorzy programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie, pod warunkiem posiadania odpowiedniego upoważnienia.

3. **Należności, o których mowa w art. 60 pkt 6a**:
   - Naczelnik urzędu skarbowego,
   - W przypadku grzywien nałożonych w drodze mandatu karnego przez naczelnika urzędu celno-skarbowego - naczelnik urzędu skarbowego właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ukaranego.

4. **Należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego**:
   - Wójt,
   - Burmistrz,
   - Prezydent miasta,
   - Starosta,
   - Marszałek województwa.

5. **Należności stanowiące przychody państwowego funduszu celowego**:
   - Dysponent państwowego funduszu celowego.

#### 2. Organy odwoławcze

Art. 61 ust. 2 określa organy odwoławcze właściwe do rozpatrywania odwołań od decyzji wydanych w pierwszej instancji:

1. **Minister Finansów**:
   - Od decyzji wydanej przez wojewodę.

2. **Organy pełniące funkcje instytucji zarządzających i odpowiedzialnych za wdrożenie programów finansowanych ze środków europejskich**:
   - Od decyzji wydanych przez operatorów programów, instytucje pośredniczące, instytucje wdrażające lub instytucje, które podpisały z beneficjentem umowę o dofinansowanie.

3. **Organy pełniące funkcje instytucji pośredniczących**:
   - Od decyzji wydanych przez instytucje wdrażające, jeśli rozpatrywanie odwołań zostało powierzone przez odpowiedni organ.

4. **Dyrektor izby administracji skarbowej**:
   - Od decyzji wydanych przez naczelnika urzędu skarbowego.

5. **Samorządowe kolegium odwoławcze**:
   - Od decyzji dotyczących należności budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

6. **Organ wyższego stopnia**:
   - Od decyzji wydanych przez inne organy lub dysponentów części budżetowej.

#### 3. Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy

Art. 61 ust. 4 i 5 wprowadza możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w przypadku decyzji wydanych przez ministra, instytucję zarządzającą, organ odpowiedzialny za wdrożenie instrumentu „Łącząc Europę” oraz organ pełniący funkcję Krajowego Punktu Kontaktowego lub Krajowej Instytucji Koordynującej. Wniosek ten jest alternatywą dla odwołania i podlega przepisom dotyczącym odwołań od decyzji.

### Podsumowanie

Art. 61 ustawy o finansach publicznych precyzyjnie określa właściwość organów do wydawania decyzji w pierwszej instancji oraz procedurę odwoławczą, co ma na celu zapewnienie jasności i przejrzystości w procesie dochodzenia należności publicznoprawnych. Przepisy te są kluczowe dla prawidłowego funkcjonowania systemu finansów publicznych, zapewniając odpowiednie mechanizmy kontroli i odwoławcze.

o finansach publicznych

Art. 144 ustawy o fundacji rodzinnej określa maksymalny limit wydatków z budżetu państwa przeznaczonych na wykonywanie zadań wynikających z ustawy, a także mechanizmy monitorowania i korygowania tych wydatków. Poniżej przedstawiam szczegółowy komentarz do poszczególnych ustępów tego artykułu.

#### Ustęp 1
W ustępie 1 określono maksymalne limity wydatków budżetowych na realizację zadań wynikających z ustawy o fundacji rodzinnej w latach 2023-2032. Zgodnie z tym przepisem, limit wydatków wynosi:
- 2023: 2 500 000 zł,
- 2024-2032: 0 zł.

Wprowadzenie limitu wydatków jedynie na rok 2023, a brak takich limitów na kolejne lata, może sugerować, że ustawodawca przewiduje jednorazowy koszt związany z wdrożeniem ustawy, po którym nie będzie potrzeby dalszego finansowania z budżetu państwa.

#### Ustęp 2
Ustęp 2 nakłada na ministra właściwego do spraw finansów publicznych obowiązek monitorowania wykorzystania limitu wydatków oraz dokonywania oceny tego wykorzystania na koniec każdego kwartału. Monitorowanie i kwartalna ocena mają na celu zapewnienie, że wydatki nie przekroczą ustalonego limitu, co jest istotne dla zachowania dyscypliny budżetowej.

#### Ustęp 3
W ustępie 3 wprowadzono mechanizm korygujący, który ma zastosowanie w dwóch przypadkach:
1. Przekroczenie lub zagrożenie przekroczenia maksymalnego limitu wydatków na dany rok budżetowy.
2. Przekroczenie części limitu rocznego przypadającego proporcjonalnie na okres od początku roku kalendarzowego do dnia dokonania ostatniej oceny o co najmniej 10%.

Mechanizm korygujący polega na zmniejszeniu wydatków budżetu państwa będących skutkiem finansowym ustawy. Jest to środek zapobiegawczy mający na celu uniknięcie nadmiernych wydatków i zapewnienie zgodności z ustalonym limitem.

#### Ustęp 4
Ustęp 4 stanowi wyjątek od stosowania mechanizmu korygującego określonego w ust. 3. Mechanizm ten nie jest stosowany, jeśli wielkość wydatków w poszczególnych miesiącach jest zgodna z planem finansowym. Oznacza to, że jeżeli wydatki są realizowane zgodnie z planem, nie ma potrzeby wprowadzania korekt, nawet jeśli w danym momencie przekroczono proporcjonalną część limitu rocznego.

#### Ustęp 5
Ustęp 5 określa, że organem właściwym do wdrożenia mechanizmu korygującego jest minister właściwy do spraw finansów publicznych. Centralizacja odpowiedzialności za wdrożenie mechanizmu korygującego w rękach jednego ministra zapewnia spójność i jednolitość działań w zakresie kontroli wydatków budżetowych.

### Podsumowanie
Art. 144 ustawy o fundacji rodzinnej wprowadza szczegółowe zasady dotyczące limitów wydatków budżetowych oraz mechanizmy monitorowania i korygowania tych wydatków. Przepisy te mają na celu zapewnienie, że realizacja zadań wynikających z ustawy nie przekroczy ustalonych limitów budżetowych, co jest kluczowe dla zachowania dyscypliny finansowej państwa. Minister właściwy do spraw finansów publicznych odgrywa centralną rolę w monitorowaniu i korygowaniu wydatków, co zapewnia spójność i efektywność działań w tym zakresie.

Organ wdrożeniowy

Organ wdrożeniowy w przepisach

o finansach publicznych1 przepis

o fundacji rodzinnej1 przepis