Organ odszkodowawczy

Organ odszkodowawczy to instytucja odpowiedzialna za zaspokajanie roszczeń osób poszkodowanych w określonych, transgranicznych sytuacjach związanych z obowiązkowym ubezpieczeniem komunikacyjnym. Pojęcie to ma ustawową definicję w ustawie „Ubezpieczenia obowiązkowe, Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny i Polskie Biuro Ubezpieczycieli Komunikacyjnych”.

Zakres tego pojęcia wyznaczają łącznie następujące elementy:

• roszczenie musi wynikać z umowy ubezpieczenia obowiązkowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy;
• źródłem szkody musi być zdarzenie związane z ruchem pojazdu mechanicznego;
• pojazd powinien być ubezpieczony i zarejestrowany w państwie członkowskim Unii Europejskiej;
• zdarzenie musi nastąpić na terytorium państwa członkowskiego Unii Europejskiej innego niż państwo zamieszkania poszkodowanego albo na terytorium państwa trzeciego.

Organ odszkodowawczy nie jest więc określeniem każdego podmiotu zajmującego się wypłatą odszkodowań. Chodzi o organ wskazany jako właściwy do zaspokajania roszczeń w opisanej kategorii spraw. Jego zadaniem jest zapewnienie poszkodowanemu możliwości dochodzenia należności w sytuacji, gdy szkoda pozostaje w związku z ruchem pojazdu ubezpieczonego i zarejestrowanego w Unii Europejskiej, lecz zdarzenie miało miejsce poza państwem zamieszkania poszkodowanego lub w państwie trzecim.

Znaczenie praktyczne tego pojęcia wiąże się z transgranicznym charakterem szkody. Pozwala ustalić, jaki organ odpowiada za rozpatrzenie i zaspokojenie roszczeń w sprawach objętych ustawą, gdy poszkodowany, miejsce zdarzenia oraz państwo rejestracji lub ubezpieczenia pojazdu znajdują się w różnych państwach. Definicja wyznacza zatem zarówno zakres odpowiedzialności organu, jak i warunki, w których może on działać. Poza wskazanym zakresem nie każda szkoda komunikacyjna będzie podlegała właściwości organu odszkodowawczego w rozumieniu tej ustawy.