Organ celny

Organ celny to organ administracji publicznej właściwy w sprawach celnych, w szczególności dotyczących przywozu i wywozu towarów, stosowania przepisów prawa celnego oraz kontroli obrotu towarowego z państwami spoza Unii Europejskiej. Termin oznacza zarówno określoną kategorię organów krajowych, jak i organ właściwy w konkretnej sprawie celnej.

W Polsce zadania organów celnych wykonują organy administracji skarbowej, których właściwość zależy od rodzaju postępowania i zakresu kompetencji. W systemie tym uczestniczą między innymi naczelnik urzędu celno-skarbowego, dyrektor izby administracji skarbowej, Szef Krajowej Administracji Skarbowej oraz minister właściwy do spraw finansów publicznych. Organ celny działa w ramach krajowych i unijnych przepisów celnych, a także współpracuje z organami innych państw oraz z krajowymi służbami i instytucjami odpowiedzialnymi za bezpieczeństwo, podatki i nadzór nad towarami.

Do najważniejszych zadań organu celnego należą:

• przyjmowanie i weryfikowanie zgłoszeń celnych oraz ustalanie należności celnych,
• przeprowadzanie kontroli towarów, dokumentów i środków transportu,
• sprawdzanie przestrzegania zakazów i ograniczeń dotyczących przywozu lub wywozu,
• wykrywanie przemytu i innych naruszeń przepisów celnych,
• zatrzymywanie lub zajmowanie towarów w przypadkach przewidzianych prawem,
• prowadzenie postępowań administracyjnych oraz wykonywanie określonych rozstrzygnięć.

Organ celny może występować także w postępowaniach karnych skarbowych, zwłaszcza dotyczących przemytu, nieujawnienia towarów lub naruszenia obowiązków związanych z obrotem dewizowym. W postępowaniu cywilnym może natomiast żądać orzeczenia przepadku towarów podlegających prawu celnemu, a następnie wykonywać orzeczenie o ich przepadku. W praktyce organ celny jest więc podmiotem, który nie tylko kontroluje graniczny obrót towarowy, lecz także rozstrzyga sprawy celne, zabezpiecza towary i egzekwuje skutki naruszenia przepisów.