Opracowywanie danych statystycznych

Opracowywanie danych statystycznych to etap pracy z informacjami już zgromadzonymi w ramach statystyki publicznej. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „o statystyce publicznej” i obejmuje zarówno przygotowanie odpowiednich zbiorów danych, jak i ich późniejsze wykorzystanie do uzyskiwania wyników statystycznych.

Najważniejszym elementem tego procesu jest utworzenie zbiorów ze zgromadzonych danych statystycznych. Nie polega to jednak na prostym połączeniu wszystkich dostępnych informacji. Przed dalszym przetwarzaniem należy odłączyć albo zakodować te informacje, które mogłyby pozwolić na rozpoznanie konkretnego podmiotu gospodarki narodowej lub osoby fizycznej. Oznacza to, że dane mają zostać przygotowane w taki sposób, aby dalsza praca dotyczyła zjawisk i prawidłowości statystycznych, a nie identyfikacji poszczególnych jednostek.

W ramach opracowywania danych:

• tworzy się uporządkowane zbiory na podstawie wcześniej zebranych danych,
• usuwa się lub koduje informacje umożliwiające powiązanie danych z konkretnym podmiotem albo osobą,
• wykonuje się obliczenia,
• sporządza się opracowania,
• przeprowadza się analizy na podstawie przygotowanych zbiorów.

Definicja wskazuje więc dwa ściśle powiązane aspekty. Pierwszy ma charakter ochronny i organizacyjny, ponieważ dane muszą być przygotowane bez elementów pozwalających na bezpośrednie rozpoznanie konkretnego podmiotu lub osoby. Drugi dotyczy analizy, czyli przekształcania tak przygotowanych zbiorów w użyteczne wyniki statystyczne.

W praktyce opracowywanie danych służy nadaniu zgromadzonym informacjom uporządkowanej i przydatnej postaci. Dzięki obliczeniom, opracowaniom i analizom można przedstawiać dane jako zbiorcze wyniki opisujące określone zjawiska, zamiast ujawniać informacje odnoszące się do pojedynczych jednostek. Pojęcie wyznacza zatem zakres czynności wykonywanych po zebraniu danych, a zarazem podkreśla, że ich wykorzystanie w statystyce publicznej powinno uwzględniać odłączenie lub zakodowanie informacji identyfikujących.