Opłata środowiskowa

Opłata środowiskowa to potoczne określenie opłaty za korzystanie ze środowiska, czyli publicznoprawnej należności związanej z oddziaływaniem działalności podmiotu na środowisko. Jej celem jest powiązanie korzystania z zasobów i elementów środowiska z obowiązkiem ponoszenia kosztów oraz gromadzenie środków przeznaczanych na zadania związane z ochroną środowiska.

Obowiązek zapłaty może dotyczyć podmiotów, które w ramach prowadzonej działalności między innymi:

• wprowadzają do powietrza gazy lub pyły,
• wprowadzają ścieki do wód lub do ziemi,
• pobierają wodę,
• składują odpady.

Zakres opłaty zależy od rodzaju korzystania ze środowiska, wielkości emisji lub ilości wykorzystanych zasobów, a także od stawek określonych w przepisach. Opłatę ustala się co do zasady na podstawie danych za cały rok. Podmiot korzystający ze środowiska powinien prowadzić odpowiednią ewidencję, sporządzić wymagane wykazy i rozliczyć należność. Opłata jest wnoszona na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego, co do zasady do 31 marca następnego roku.

Opłata środowiskowa ma charakter należności publicznoprawnej, ale nie jest podatkiem. Jej wysokość jest związana z konkretnym sposobem i rozmiarem korzystania ze środowiska, a nie wyłącznie z osiągniętym dochodem lub samym faktem prowadzenia działalności. W przepisach dotyczących ochrony środowiska występują również zwolnienia, wyłączenia i zasady ograniczające obowiązek zapłaty w określonych przypadkach.

Jeżeli podmiot nie przedłoży wymaganych wykazów, przedłoży dane budzące zastrzeżenia albo nie rozliczy wielkości emisji, marszałek województwa może ustalić opłatę na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli. W praktyce opłata środowiskowa pełni funkcję zarówno fiskalną, jak i motywacyjną, ponieważ zwiększa koszty działalności powodującej większe obciążenie środowiska i wymaga dokumentowania skali tego oddziaływania.