Opłata prowizyjna

Opłata prowizyjna to opłata pobierana w związku z udzieleniem określonego finansowania, poręczenia, gwarancji albo innego świadczenia o charakterze finansowym. Stanowi wynagrodzenie za ponoszenie przez podmiot udzielający poręczenia lub gwarancji ryzyka oraz za wykonanie czynności związanych z ich ustanowieniem i obsługą. Jej wysokość, sposób obliczenia, termin i miejsce zapłaty wynikają z przepisów prawa, umowy albo właściwych regulaminów.

W polskim prawie termin ten występuje przede wszystkim w regulacjach dotyczących:

• poręczeń i gwarancji udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne,
• działalności Banku Gospodarstwa Krajowego,
• finansowania przedsięwzięć, w tym projektów z zakresu ochrony środowiska,
• kredytów, pożyczek i emisji obligacji zabezpieczanych gwarancją Skarbu Państwa.

W przypadku poręczenia lub gwarancji opłata prowizyjna może być należna za samo udzielenie zabezpieczenia, a przepisy mogą przewidywać jej jednorazowe pobranie. Sposób obliczenia opłaty może zależeć między innymi od kwoty objętej poręczeniem lub gwarancją, okresu obowiązywania zabezpieczenia oraz jego rodzaju. Odrębne zasady mogą dotyczyć zabezpieczeń stanowiących pomoc publiczną i zabezpieczeń, które takiej pomocy nie stanowią.

Opłata prowizyjna nie jest tożsama z odsetkami. Odsetki są związane przede wszystkim z korzystaniem z kapitału w czasie, natomiast prowizja jest opłatą za udzielenie lub obsługę określonej usługi albo za przyjęcie przez instytucję zobowiązania i ryzyka. Nie ma też jednolitego charakteru we wszystkich przypadkach. Może wynikać bezpośrednio z ustawy lub aktu wykonawczego, albo z czynności prawnej zawartej między stronami.

Znaczenie praktyczne opłaty polega na tym, że zwiększa koszt uzyskania poręczenia lub gwarancji i powinna zostać uwzględniona przy ocenie warunków finansowania przedsięwzięcia. W przepisach regulujących poręczenia i gwarancje Skarbu Państwa określa się także zasady wpłaty tej opłaty, jej wysokość oraz sposób ustalania.