Opinia

Opinia w polskim prawie to sformalizowana ocena, stanowisko lub informacja dotycząca określonej kwestii faktycznej albo prawnej, przedstawiana przez uprawniony organ, instytucję, biegłego lub inną osobę posiadającą wymagane kwalifikacje. Jej treść może służyć wyjaśnieniu okoliczności sprawy, ocenie projektu, planu, dokumentu albo skutków określonego działania.

Opinia nie jest co do zasady decyzją ani rozstrzygnięciem sprawy. Jej znaczenie zależy od przepisu, na podstawie którego jest wydawana. Może mieć charakter:

• obligatoryjny, gdy przepisy wymagają jej uzyskania przed podjęciem określonego działania lub wydaniem rozstrzygnięcia,
• fakultatywny, gdy organ może zwrócić się o jej przedstawienie, lecz nie ma takiego obowiązku,
• niewiążący, gdy stanowi materiał pomocniczy i nie przesądza o treści rozstrzygnięcia,
• wiążący w określonym zakresie, jeżeli przepis szczególny uzależnia dalsze działanie od jej treści albo nakazuje uwzględnić jej ustalenia.

W postępowaniu sądowym opinia biegłego służy ustaleniu okoliczności wymagających wiadomości specjalnych, na przykład w dziedzinie medycyny, techniki, wyceny lub rachunkowości. Podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie, a nierzetelna lub fałszywa opinia może wpływać na wynagrodzenie biegłego.

W administracji opinie mogą być wymagane przy podziale nieruchomości, planowaniu gospodarki wodnej, ocenie ryzyka powodziowego, ustalaniu warunków korzystania z infrastruktury lub realizacji celów publicznych. Sporządzają je także organy doradcze, takie jak rady i komisje, które przedstawiają stanowiska w sprawach należących do właściwości określonego ministra lub innego organu.

Opinia może mieć formę pisemną albo ustną, jeżeli przepisy dopuszczają taki sposób jej przedstawienia. Zwykle powinna wskazywać przedmiot oceny, podstawę faktyczną, zastosowane metody i wnioski. Samo wydanie opinii nie zawsze kończy postępowanie, lecz może warunkować jego dalszy tok, dostarczać dowodów lub ograniczać zakres dopuszczalnych rozstrzygnięć.