Podmiot składający wniosek o wydanie opinii indywidualnej musi dołączyć do niego oświadczenie dotyczące sytuacji istniejącej w dniu złożenia wniosku. Oświadczenie powinno potwierdzać, że elementy stanu faktycznego opisane we wniosku nie są wtedy przedmiotem postępowań prowadzonych przeciwko temu podmiotowi przed innymi organami ani sądami. Chodzi więc o sprawy dotyczące faktów objętych konkretnym wnioskiem, a nie o ogólne potwierdzenie, że podmiot nie uczestniczy w żadnym postępowaniu. Złożenie oświadczenia jest elementem wniosku. Jeżeli okaże się ono fałszywe, opinia indywidualna wydana przez Komisję nie wywołuje skutków prawnych. Oznacza to, że nie można powoływać się na taką opinię jako na opinię wywołującą skutki przewidziane dla prawidłowo złożonego wniosku i prawdziwego oświadczenia.

o systemach sztucznej inteligencji

Uczestnik piaskownicy regulacyjnej może zwrócić się do Komisji o wydanie opinii indywidualnej dotyczącej systemu sztucznej inteligencji objętego jego projektem. Ma na to 90 dni od dnia doręczenia potwierdzenia uczestnictwa w piaskownicy. Wniosek powinien spełniać wymagania określone w przepisach wskazanych w ustawie. Komisja powinna wydać opinię w ciągu 14 dni od złożenia wniosku. Jeżeli wniosek zawiera braki, Komisja wzywa do ich uzupełnienia. Uczestnik ma na to 7 dni od doręczenia wezwania. Brak uzupełnienia w tym terminie powoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania, o czym wnioskodawca jest powiadamiany. W odniesieniu do tej opinii nie stosuje się ponadto niektórych przepisów wskazanych w ustawie.

Złożenie wniosku o wydanie opinii indywidualnej wiąże się z opłatą w wysokości 150 zł, którą trzeba uiścić przed złożeniem wniosku. Pieniądze te stanowią dochód urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw informatyzacji. Jeżeli wniosek nie spełnia wymagań określonych w przepisach, Komisja wzywa składającego do usunięcia braków. Ma on na to 7 dni od doręczenia wezwania. Brak uzupełnienia w tym czasie oznacza, że wniosek pozostanie bez rozpoznania. Opłata może zostać zwrócona w całości, jeżeli wniosek zostanie wycofany przed wydaniem opinii albo Komisja nie wyda opinii w przewidzianym terminie. Gdy zapłacono więcej niż 150 zł, zwrot obejmuje nadwyżkę. Zwrot następuje w ciągu 30 dni. Termin ten liczy się odpowiednio od wycofania wniosku, od jego złożenia w przypadku nadpłaty albo od upływu terminu na wydanie opinii.

Komisja powinna wydać i doręczyć opinię indywidualną możliwie szybko, nie później niż w ciągu 30 dni od złożenia wniosku. Jeżeli sprawa jest szczególnie skomplikowana, termin ten wynosi 60 dni. Komisja musi poinformować wnioskodawcę, że uznała sprawę za szczególnie skomplikowaną. Przy przygotowywaniu opinii może zwrócić się o stanowisko do innych organów państwowych lub jednostek organizacyjnych. Przekroczenie właściwego terminu ma określony skutek: uznaje się wtedy, że wydano opinię zgodną ze stanowiskiem przedstawionym przez wnioskodawcę we wniosku. Sama opinia powinna przede wszystkim opisywać istniejący stan faktyczny albo przyszłe zdarzenie, którego dotyczy, a także zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy i prawne uzasadnienie tej oceny.

Opinia indywidualna wiąże Komisję, organy państwowe oraz jednostki organizacyjne wskazane w art. 12 ust. 2. Oznacza to, że w konkretnej sprawie podmioty te powinny uwzględniać treść opinii, ale tylko w granicach stanu faktycznego albo przyszłego zdarzenia opisanego we wniosku. Jej moc wiążąca nie rozciąga się więc na inne, nieujęte we wniosku okoliczności. Przepisu nie należy rozumieć jako gwarancji, że opinia zawsze może zostać później zmieniona. Jeżeli po jej wydaniu wystąpiły nieodwracalne skutki albo istnieje możliwość ich wystąpienia, opinia nie może być zmieniona. Znaczenie mają zatem zarówno skutki już powstałe, jak i takie, które mogą wystąpić.

Opinia indywidualna nie jest wydawana w zakresie tych elementów stanu faktycznego, które w dniu złożenia wniosku są już objęte toczącym się postępowaniem. Chodzi o postępowanie przed Komisją albo innym organem, w tym także o postępowanie sądowe lub sądowoadministracyjne. Decydujący jest stan sprawy w dniu złożenia wniosku, a nie moment późniejszego rozpoznawania wniosku. Opinii nie wydaje się również wtedy, gdy sprawa dotycząca tych elementów została już rozstrzygnięta. Ograniczenie odnosi się do konkretnych elementów stanu faktycznego objętych postępowaniem lub wcześniejszym rozstrzygnięciem. Przepis nie obejmuje więc zakazem całej opinii w zakresie, który nie dotyczy takich elementów.

Komisja może zmienić lub uchylić opinię indywidualną, jeśli uzna ją za nieprawidłową. Przy ocenie bierze pod uwagę między innymi zmiany prawa, orzecznictwo sądów oraz akty, wytyczne, interpretacje, rekomendacje i wyjaśnienia dotyczące sztucznej inteligencji wydane przez właściwe organy Unii Europejskiej. Opinia może zostać także uchylona, gdy pojawi się przesłanka wskazana w art. 14. Komisja stwierdza jej wygaśnięcie, gdy opinia jest niezgodna z wyjaśnieniami wydanymi w takim samym stanie prawnym. Zmiana dotyczy wyłącznie stanu faktycznego albo przyszłego zdarzenia opisanego we wniosku, na podstawie którego wydano opinię. Uchylenie i stwierdzenie wygaśnięcia następują w formie postanowienia, od którego nie można wnieść zażalenia. Zmianę opinii lub postanowienie doręcza się podmiotowi, który wystąpił o opinię, albo jego następcy prawnemu. Zastosowanie się do opinii przed jej zmianą, uchyleniem lub wygaśnięciem nie może szkodzić temu podmiotowi.

Opinie indywidualne i wyjaśnienia wydane na podstawie wcześniejszych przepisów są publikowane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Komisji. Zanim to nastąpi, Komisja musi zanonimizować dokument oraz usunąć informacje objęte prawnie chronioną tajemnicą, w tym tajemnicą przedsiębiorstwa. Oznacza to, że publicznie dostępna treść nie powinna pozwalać na identyfikację osób ani ujawniać chronionych informacji. Przed publikacją Komisja może poprosić podmiot, który przekazał takie dane, o wskazanie, które informacje powinny zostać usunięte. Przy każdej opinii lub wyjaśnieniu ma być zamieszczona informacja o ich aktualności. Komisja publikuje także komunikaty o zmianach w prawie, które mogą wpływać na tę aktualność. Chodzi w szczególności o orzecznictwo sądów oraz akty, wytyczne, interpretacje, rekomendacje i wyjaśnienia dotyczące sztucznej inteligencji wydane przez właściwe instytucje Unii Europejskiej. Dzięki temu można sprawdzić nie tylko treść dokumentu, lecz także to, czy nadal odpowiada on obowiązującemu stanowi prawnemu.

Przewodniczący Komisji musi co roku, do 31 marca, przedstawić Sejmowi sprawozdanie z działalności Komisji za poprzedni rok. Dokument powinien pokazywać, jakie zadania wykonano i z jakimi efektami. Ma także przedstawiać zbiorcze wyniki kontroli, w tym wykryte nieprawidłowości oraz ogólny poziom wiedzy i kompetencji kontrolowanych podmiotów w zakresie obowiązków dotyczących systemów sztucznej inteligencji. Sprawozdanie obejmuje również liczbę opinii indywidualnych i wyjaśnień, rodzaje wydanych decyzji oraz prawomocne orzeczenia sądowe uwzględniające skargi na decyzje lub postanowienia Komisji. Powinno wskazywać wnioski dotyczące przestrzegania przepisów, kierunki rozwoju tworzenia i stosowania systemów oraz związane z nimi ryzyka i grupy szczególnie narażone. Dokument zawiera także informacje o zadaniach Przewodniczącego i wykonaniu rocznego planu finansowego, w tym o wynagrodzeniach Przewodniczącego i jego Zastępców. Część finansowa ma charakter informacyjno-zadaniowy i opiera się na wykonaniu właściwej części budżetu państwa. Sprawozdanie musi być również opublikowane w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie Komisji.

Przepis pozwala Komisji przedstawiać stanowisko w konkretnych sprawach oraz wyjaśniać kwestie należące do jej zakresu działania. Może to robić w formie opinii indywidualnych albo wyjaśnień. Przygotowując takie materiały, Komisja powinna brać pod uwagę zalecenia i opinie Europejskiej Rady ds. Sztucznej Inteligencji wskazane w przepisie unijnym. Oznacza to, że treść tych dokumentów powinna uwzględniać stanowisko tego organu, gdy dotyczy ono danej sprawy.

O opinię indywidualną może wystąpić podmiot, który już musi stosować przepisy dotyczące sztucznej inteligencji, a także taki, który dopiero planuje działania mogące spowodować objęcie go tymi przepisami. Wniosek może dotyczyć obecnej sytuacji albo planowanego zdarzenia, ale tylko w zakresie jednego zagadnienia. Należy dokładnie opisać stan faktyczny lub planowane zdarzenie oraz przedstawić własną ocenę prawną. We wniosku trzeba także podać dane wnioskodawcy. W przypadku przedsiębiorcy należy wskazać jego nazwę, siedzibę, adres do korespondencji oraz dostępne numery identyfikacyjne. Do wniosku trzeba dołączyć potwierdzenie wniesienia opłaty. Ten sam podmiot może złożyć kolejny wniosek dopiero po upływie 30 dni od dnia złożenia poprzedniego. Jeśli termin ten nie zostanie zachowany, nowy wniosek nie będzie rozpatrywany, a wnioskodawca otrzyma informację o pozostawieniu go bez rozpoznania.

Opinia indywidualna

Opinia indywidualna w przepisach

o systemach sztucznej inteligencji11 przepisów