Operat do badań statystycznych

Operat do badań statystycznych to uporządkowany wykaz jednostek, które mają zostać objęte obserwacją w ramach badań statystycznych. Pojęcie to zostało zdefiniowane w art. 2 ustawy „o statystyce publicznej” i służy określeniu zbioru podmiotów oraz osób, których dotyczą działania statystyki publicznej.

Operat może obejmować podmioty gospodarki narodowej, osoby fizyczne oraz inne podmioty podlegające obserwacji statystycznej. Nie jest więc ograniczony wyłącznie do przedsiębiorców lub instytucji. O tym, kto powinien się w nim znaleźć, decyduje zakres danego badania i przyjęty przedmiot obserwacji.

Istotną cechą operatu jest uporządkowanie wykazu według określonych cech. Oznacza to, że ujęte w nim jednostki nie tworzą przypadkowej listy, lecz są zestawione w sposób pozwalający je rozróżniać, grupować i wykorzystywać zgodnie z założeniami badania. Operat zawiera również dane jednostkowe, czyli informacje odnoszące się do poszczególnych ujętych w nim jednostek, a także dane umożliwiające ich identyfikację teleadresową. Dzięki temu można ustalić, jakiej jednostki dotyczą informacje oraz gdzie można się z nią skontaktować.

W praktyce operat stanowi uporządkowaną podstawę organizacji badania statystycznego. Pozwala określić, jakie podmioty lub osoby są objęte obserwacją, odróżnić poszczególne jednostki i powiązać je z właściwymi danymi identyfikacyjnymi. Ma znaczenie zarówno przy ustalaniu zakresu badania, jak i przy posługiwaniu się informacjami dotyczącymi konkretnych jednostek. Nie chodzi zatem o dowolny spis, lecz o wykaz przygotowany dla potrzeb obserwacji statystycznej, zawierający informacje niezbędne do rozpoznania i uporządkowania badanej zbiorowości.