Okazanie

Okazanie to czynność polegająca na przedstawieniu osoby, rzeczy albo dokumentu innej osobie lub organowi w celu umożliwienia rozpoznania, sprawdzenia, przyjęcia oświadczenia albo wykonania określonego uprawnienia. Termin ten nie oznacza jednej, jednolicie uregulowanej instytucji prawnej. Jego znaczenie zależy od dziedziny prawa i od przedmiotu okazania.

W postępowaniu karnym okazanie jest czynnością dowodową, w ramach której osoba, najczęściej świadek, ma rozpoznać osobę, rzecz lub wizerunek związany ze sprawą. Osoba okazywana może być przedstawiona wraz z innymi osobami, a przebieg czynności powinien umożliwiać dokonanie rozpoznania bez nieuzasadnionego sugerowania odpowiedzi. Okazanie służy utrwaleniu informacji o tym, czy uczestnik postępowania rozpoznaje dany obiekt oraz w jakich warunkach dokonał tego rozpoznania. Z czynnością mogą wiązać się wydatki, w tym należność dla osoby przybranej do osoby okazywanej.

W prawie wekslowym okazanie oznacza przede wszystkim przedstawienie weksla właściwej osobie. Może ono służyć żądaniu przyjęcia weksla albo zapłaty. W przypadku weksla płatnego w pewien czas po okazaniu dzień przedstawienia może mieć znaczenie dla ustalenia terminu płatności. Przepisy określają również terminy, w których weksel powinien zostać przedstawiony do przyjęcia, oraz skutki wskazania niedopuszczalnego rodzaju terminu lub kilku kolejnych terminów płatności.

Podobne znaczenie okazanie ma w prawie czekowym, gdzie przedstawienie czeku do zapłaty wiąże się z ustaleniem, kiedy świadczenie powinno zostać spełnione. Okazanie może zatem być czynnością faktyczną, ale wywoływać skutki prawne, takie jak rozpoczęcie biegu terminu, wymagalność świadczenia, zachowanie uprawnień z dokumentu albo uzyskanie dowodu rozpoznania osoby lub rzeczy. W każdym przypadku istotne są przedmiot okazania, osoba dokonująca czynności, adresat oraz termin i sposób jej przeprowadzenia.