Art. 5 porządkuje podstawowe pojęcia używane w ustawie o ochronie przyrody. Ma charakter definicyjny, dlatego znaczenie wskazanych terminów powinno być ustalane zgodnie z ich treścią, a nie wyłącznie z potocznym rozumieniem.

Przepis szeroko określa „gatunek”, obejmując nim także niższe jednostki systematyczne, populacje oraz mieszańce w pierwszym lub drugim pokoleniu, z wyłączeniem form, ras i odmian udomowionych, hodowlanych lub uprawnych. Rozróżnia również gatunki będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, gatunki o znaczeniu priorytetowym, gatunki obce oraz inwazyjne gatunki obce stwarzające zagrożenie dla Polski lub prawdopodobnie spełniające kryteria zagrożenia dla Unii.

Istotną grupę definicji tworzą pojęcia związane z obszarami Natura 2000, siedliskami, korytarzami ekologicznymi i integralnością obszaru. Przepis wyjaśnia także różnice między ochroną częściową, czynną, ścisłą, in situ, ex situ i krajobrazową. Określa znaczenie takich terminów jak „otulina”, „ostoja”, „ośrodek rehabilitacji zwierząt”, „azyl dla zwierząt”, „ogród botaniczny” i „ogród zoologiczny”.

Znaczenie praktyczne mają również definicje „okazu gatunku” i „pozyskiwania”, które obejmują nie tylko żywe organizmy, lecz także ich części, formy rozwojowe, produkty pochodne oraz określone sposoby zbioru lub chwytania. Przepis opisuje ponadto „siedlisko przyrodnicze”, „różnorodność biologiczną”, „krajobraz”, „punkt widokowy” i „przedpole ekspozycji”. Takie ujednolicenie terminologii wpływa na interpretację pozostałych przepisów ustawy i zakres stosowanych w nich obowiązków oraz form ochrony.

o ochronie przyrody

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2004/880/text/U/D20040880Lj.pdf

Przepis określa ochronę ogrodów botanicznych, ogrodów zoologicznych oraz terenów przewidzianych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod rozbudowę istniejących albo budowę nowych ogrodów. Celem ochrony jest zapewnienie prawidłowej działalności i rozwoju tych obiektów.

Ochrona została ujęta przede wszystkim jako zakaz określonych działań. Na terenie ogrodu nie wolno wznosić obiektów budowlanych ani urządzeń niezwiązanych z jego działalnością. Zakazane jest także zmniejszanie obszaru ogrodu na rzecz działalności niezwiązanej z jego rolą i przeznaczeniem. Ograniczenia dotyczą również stosunków wodnych, w tym obniżania poziomu wód gruntowych, zarówno na terenie ogrodu, jak i w jego sąsiedztwie. Przepis zakazuje ponadto zanieczyszczania powierzchni ziemi, wód i powietrza w tych obszarach.

Szczególne znaczenie ma ochrona przed niekorzystnym oddziaływaniem działalności prowadzonej w sąsiedztwie ogrodu. Nie można tam wznosić obiektów budowlanych ani urządzeń przeznaczonych do działalności produkcyjnej lub usługowej, jeżeli wpływają one szkodliwie na warunki przyrodnicze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania ogrodu.

W praktyce przepis chroni nie tylko sam teren ogrodu, lecz także jego otoczenie oraz warunki przyrodnicze konieczne dla jego działania. Szczegółowe sposoby korzystania z ogrodu ustala w regulaminie zarządzający ogrodem.

Ogrody botaniczne

Ogrody botaniczne w przepisach

o ochronie przyrody2 przepisy