Ofiara

„Ofiara” to w rozumieniu tej ustawy nie każde potoczne określenie osoby pokrzywdzonej, lecz ściśle określona kategoria prawna. Pojęcie to oznacza osobę fizyczną, której określony skutek powstał w związku z czynem zabronionym. Ustawa o państwowej kompensacie przysługującej ofiarom niektórych czynów zabronionych wiąże więc status ofiary zarówno z osobą, której dotyczy czyn, jak i z następstwem tego czynu.

Konieczne jest wystąpienie co najmniej jednej z przesłanek wskazanych w definicji:

• śmierć osoby,
• ciężki uszczerbek na zdrowiu,
• naruszenie czynności narządu ciała,
• rozstrój zdrowia.

W przypadku skutków dotyczących zdrowia muszą one trwać dłużej niż 7 dni. Oznacza to, że samo wystąpienie czynu zabronionego albo krótkotrwałe dolegliwości nie wystarczają do uznania danej osoby za ofiarę w znaczeniu przyjętym w tej ustawie. Potrzebny jest także związek między czynem a śmiercią lub określonym uszczerbkiem, naruszeniem funkcjonowania narządu albo rozstrojem zdrowia. Definicja odnosi się wyłącznie do osoby fizycznej.

To znaczenie jest węższe niż potoczne rozumienie słowa „ofiara”. W języku ogólnym można tak nazwać każdą osobę, która poniosła szkodę lub doznała krzywdy. Na gruncie omawianej ustawy decydują jednak konkretne przesłanki dotyczące rodzaju skutku i czasu jego trwania. Dzięki temu przepis wyznacza krąg osób, których sytuacja może być oceniana w ramach państwowej kompensaty. Nie każdy przypadek pokrzywdzenia będzie zatem automatycznie objęty tym pojęciem.

W praktyce definicja ma znaczenie przy ustalaniu, czy dana osoba mieści się w zakresie podmiotowym ustawy. Pozwala odróżnić skutki wystarczająco poważne i trwające odpowiednio długo od tych, które nie spełniają ustawowego progu. Pojęcie „ofiara” służy więc nie tylko opisaniu osoby dotkniętej czynem zabronionym, lecz także określeniu, wobec kogo mogą mieć zastosowanie przepisy o państwowej kompensacie.