Odrzucenie spadku

Odrzucenie spadku to złożenie przez osobę powołaną do dziedziczenia oświadczenia, że nie chce zostać spadkobiercą. W polskim prawie jest to jednostronna czynność prawna, która powoduje, że osoba odrzucająca spadek jest traktowana tak, jakby nie dożyła chwili jego otwarcia. Nie nabywa więc składników majątku spadkowego, ale też co do zasady nie ponosi odpowiedzialności za długi spadkowe jako spadkobierca.

Oświadczenie można złożyć przed notariuszem albo w sądzie rejonowym, w tym przed sądem spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku. Powinno nastąpić w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym spadkobierca dowiedział się o tytule swojego powołania, na przykład o śmierci spadkodawcy albo o treści testamentu. Po upływie tego terminu brak oświadczenia wywołuje skutek przyjęcia spadku z dobrodziejstwem inwentarza. Oświadczenie o odrzuceniu spadku jest co do zasady nieodwołalne i nie może być złożone pod warunkiem ani z zastrzeżeniem terminu.

Skutek odrzucenia może polegać na przejściu powołania na dalszych spadkobierców, w szczególności na zstępnych osoby odrzucającej spadek. Jeżeli spadek odrzuca osoba małoletnia albo osoba pozostająca pod opieką, dokonanie takiej czynności przez przedstawiciela wymaga uwzględnienia reguł dotyczących zarządu jej majątkiem i, co do zasady, zgody sądu spadku. Oświadczenie może również zostać złożone przez spadkobierców osoby, która sama zmarła przed upływem terminu na jego złożenie.

Instytucja odrzucenia spadku jest uregulowana przede wszystkim w Kodeksie cywilnym, a zasady składania oświadczenia określa Kodeks postępowania cywilnego. Ma znaczenie także w sprawach podatkowych, upadłościowych i dotyczących zarządu majątkiem dziecka. Przepisy o spadkach stosuje się odpowiednio do odrzucenia zapisu windykacyjnego.