Art. 268 Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) określa treść przyrzeczenia, które składa świadek przed złożeniem zeznań w postępowaniu cywilnym. Przyrzeczenie to ma na celu podkreślenie wagi prawdomówności oraz odpowiedzialności świadka za składane zeznania.

Brzmienie przyrzeczenia jest następujące: „Świadomy znaczenia mych słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome.”

Komentarz:

1. **Znaczenie przyrzeczenia**:
   - Przyrzeczenie ma na celu przypomnienie świadkowi o jego obowiązku mówienia prawdy oraz o konsekwencjach prawnych związanych z fałszywymi zeznaniami. Jest to formalny akt, który ma wzmocnić świadomość odpowiedzialności prawnej świadka.

2. **Elementy przyrzeczenia**:
   - **Świadomość znaczenia słów**: Świadek oświadcza, że jest świadomy wagi swoich słów, co oznacza, że rozumie, iż jego zeznania mogą mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
   - **Odpowiedzialność przed prawem**: Świadek przyjmuje do wiadomości, że za składanie fałszywych zeznań grożą mu konsekwencje prawne, w tym odpowiedzialność karna.
   - **Szczerość i pełność zeznań**: Świadek zobowiązuje się do mówienia prawdy oraz do nieukrywania żadnych istotnych informacji, które są mu znane.

3. **Konsekwencje prawne**:
   - Złożenie fałszywych zeznań pod przyrzeczeniem jest przestępstwem określonym w art. 233 Kodeksu karnego, za które grozi kara pozbawienia wolności do lat 3.
   - Świadek, który złoży fałszywe zeznania, może również ponieść odpowiedzialność cywilną, jeżeli jego zeznania wyrządzą szkodę stronie postępowania.

4. **Procedura składania przyrzeczenia**:
   - Przyrzeczenie jest składane przed sądem lub innym organem prowadzącym postępowanie. Świadek składa je ustnie, co ma na celu podkreślenie uroczystego charakteru tego aktu.
   - W niektórych przypadkach, np. gdy świadek jest osobą małoletnią lub niezdolną do zrozumienia znaczenia przyrzeczenia, sąd może odstąpić od jego składania.

5. **Znaczenie praktyczne**:
   - Przyrzeczenie pełni funkcję prewencyjną, mając na celu zniechęcenie świadków do składania fałszywych zeznań.
   - Jest również elementem budującym zaufanie do systemu wymiaru sprawiedliwości, ponieważ podkreśla dążenie do ustalenia prawdy materialnej w postępowaniu cywilnym.

Podsumowując, art. 268 k.p.c. jest istotnym elementem procedury cywilnej, który ma na celu zapewnienie rzetelności i prawdomówności zeznań świadków. Przyrzeczenie to nie tylko formalność, ale również ważne narzędzie prawne, które ma na celu ochronę prawdy i sprawiedliwości w postępowaniu sądowym.

Kodeks postępowania cywilnego

Art. 188 Kodeksu postępowania karnego (k.p.k.) reguluje procedurę składania przyrzeczenia przez świadka w postępowaniu karnym. Przepis ten ma na celu podkreślenie wagi prawdomówności i odpowiedzialności świadka za składane zeznania. Oto kilka kluczowych aspektów tego artykułu:

1. **Treść przyrzeczenia**:
   Świadek składa przyrzeczenie, powtarzając za sędzią słowa: „Świadomy znaczenia moich słów i odpowiedzialności przed prawem przyrzekam uroczyście, że będę mówił szczerą prawdę, niczego nie ukrywając z tego, co mi jest wiadome”. Treść przyrzeczenia jest sformułowana w sposób jednoznaczny, aby świadek miał pełną świadomość odpowiedzialności za składane zeznania.

2. **Postawa podczas składania przyrzeczenia**:
   W czasie składania przyrzeczenia wszyscy obecni, w tym sędziowie, stoją. Ten element ceremoniału ma na celu podkreślenie uroczystego charakteru aktu składania przyrzeczenia oraz jego znaczenia dla postępowania sądowego.

3. **Osoby nieme i głuche**:
   Przepis przewiduje specjalne rozwiązanie dla osób niemych i głuchych, które składają przyrzeczenie przez podpisanie tekstu przyrzeczenia. Jest to ważne z punktu widzenia zapewnienia równości i dostępności procedur sądowych dla wszystkich uczestników postępowania, niezależnie od ich niepełnosprawności.

4. **Przypomnienie przyrzeczenia**:
   Jeśli świadek w danej sprawie składał już przyrzeczenie, sąd przypomina mu je przy przesłuchaniu, chyba że uzna za potrzebne ponowne odebranie przyrzeczenia. Ta regulacja ma na celu uniknięcie zbędnych formalności, ale jednocześnie daje sądowi możliwość ponownego odebrania przyrzeczenia, jeśli uzna to za konieczne dla podkreślenia wagi zeznań.

5. **Znaczenie prawne**:
   Składanie przyrzeczenia ma istotne znaczenie prawne, ponieważ świadek, który składa fałszywe zeznania pod przyrzeczeniem, może ponieść odpowiedzialność karną za składanie fałszywych zeznań (art. 233 Kodeksu karnego). Przyrzeczenie ma więc na celu zwiększenie wiarygodności zeznań i ochronę integralności postępowania sądowego.

Podsumowując, art. 188 k.p.k. jest przepisem, który podkreśla wagę prawdomówności świadków w postępowaniu karnym oraz wprowadza procedury mające na celu zapewnienie, że świadkowie są świadomi swojej odpowiedzialności za składane zeznania. Przepis ten jest istotnym elementem systemu prawnego, który ma na celu zapewnienie sprawiedliwości i rzetelności postępowania sądowego.

Odpowiedzialność przed prawem

Odpowiedzialność przed prawem w przepisach

Kodeks postępowania cywilnego1 przepis

Kodeks postępowania karnego (kpk)1 przepis