Odpis na straty kredytowe

Odpis na straty kredytowe to rachunkowe ujęcie przewidywanej straty związanej z określonym składnikiem aktywów finansowych. W rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych chodzi o odpis na oczekiwane straty kredytowe, który został utworzony w związku z określonymi instrumentami finansowymi i przez określoną kategorię jednostek.

Definicja obejmuje wyłącznie jednostki, które na podstawie przepisów ustawy o rachunkowości sporządzają sprawozdania finansowe zgodnie z Międzynarodowymi Standardami Rachunkowości, Międzynarodowymi Standardami Sprawozdawczości Finansowej oraz powiązanymi interpretacjami ogłoszonymi w formie rozporządzeń Komisji Europejskiej. Standardy te są w definicji określane skrótem „MSR”. Oznacza to, że istotny jest nie tylko rodzaj odpisu, lecz także sposób prowadzenia rachunkowości przez jednostkę, która go tworzy.

Odpis może dotyczyć trzech podstawowych kategorii aktywności lub praw majątkowych:

• udzielonego kredytu albo pożyczki,
• udzielonych gwarancji lub poręczeń spłaty kredytu albo pożyczki,
• wierzytelności nabytych przez bank hipoteczny.

Kluczowym elementem pojęcia jest oczekiwany charakter straty. Chodzi więc o uwzględnienie przewidywanego ryzyka, że związane z aktywem finansowym należności nie zostaną odzyskane w pełnej wysokości. Odpis odzwierciedla to ryzyko w rachunkowości jednostki, zgodnie z zasadami stosowanymi przez nią na podstawie MSR.

W ustawie o podatku dochodowym od osób prawnych definicja służy precyzyjnemu określeniu, jakie odpisy mogą być rozumiane jako odpisy na straty kredytowe. Ma to znaczenie przy stosowaniu przepisów dotyczących rozliczeń podatkowych podmiotów korzystających z międzynarodowych standardów rachunkowości. Samo zakwalifikowanie odpisu do tej kategorii nie przesądza jednak jeszcze o wszystkich skutkach podatkowych. W praktyce konieczne jest również sprawdzenie pozostałych warunków wynikających z właściwych przepisów.