Odnowienie

Odnowienie to termin używany w polskim prawie w kilku znaczeniach, zależnie od dziedziny i rodzaju czynności, której dotyczy. Najczęściej oznacza zastąpienie istniejącego stosunku prawnego nowym albo ponowne nadanie ważności dokumentowi, uprawnieniu lub kwalifikacji.

W prawie cywilnym odnowienie, nazywane także nowacją, jest umową, w której strony postanawiają, że dotychczasowe zobowiązanie wygasa, a w jego miejsce powstaje nowe zobowiązanie. Nowe zobowiązanie może różnić się od poprzedniego między innymi przedmiotem świadczenia, sposobem wykonania, terminem lub innymi istotnymi elementami. Do odnowienia nie dochodzi jednak przez każdą zmianę umowy. Konieczne jest, aby z treści uzgodnień wynikała wola zastąpienia dotychczasowego zobowiązania nowym, a nie tylko jego modyfikacji, przedłużenia terminu wykonania lub potwierdzenia istniejącego długu.

Odnowienie wpływa również na zabezpieczenia wierzytelności. Co do zasady zabezpieczenie związane z dotychczasową wierzytelnością, takie jak poręczenie albo ograniczone prawo rzeczowe, wygasa wraz z odnowieniem. Może jednak nadal obowiązywać, jeżeli osoba, która ustanowiła zabezpieczenie, zgodzi się na jego dalsze trwanie. Skutkiem odnowienia jest zatem nie tylko zmiana treści zobowiązania, lecz także przekształcenie sytuacji prawnej stron i osób uczestniczących w jego zabezpieczeniu.

W przepisach dotyczących uprawnień zawodowych, kwalifikacji i dokumentów urzędowych odnowienie ma inne znaczenie. Oznacza zazwyczaj ponowne wydanie dokumentu, przedłużenie jego ważności albo potwierdzenie dalszego spełniania wymagań przez uprawnioną osobę. Takie odnowienie może być uzależnione od odbycia szkolenia, zdania egzaminu, przedstawienia określonych dokumentów lub zachowania wymaganej praktyki. Nie prowadzi ono do powstania nowego zobowiązania cywilnego, lecz służy utrzymaniu aktualności uprawnienia lub dokumentu. W tym znaczeniu termin występuje między innymi w regulacjach dotyczących świadectw przeszkoleń członków załóg jachtów komercyjnych.