Odbiorca

Odbiorca to podmiot, który pozostaje w umownej relacji z przedsiębiorstwem energetycznym i na tej podstawie otrzymuje albo pobiera paliwa lub energię. Tak rozumiane pojęcie obejmuje zarówno sytuację, w której paliwo lub energia są przekazywane odbiorcy, jak i przypadek, gdy odbiorca faktycznie je pobiera, korzystając z uzgodnionej podstawy umownej.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• istnienie umowy zawartej z przedsiębiorstwem energetycznym,
• otrzymywanie lub pobieranie paliw albo energii,
• związek między tym otrzymywaniem lub pobieraniem a zawartą umową.

Samo korzystanie z paliwa lub energii nie wystarcza więc do przypisania statusu odbiorcy w rozumieniu ustawy. Istotne jest to, aby dostarczanie albo pobieranie następowało na podstawie umowy z przedsiębiorstwem energetycznym. Umowa stanowi zatem podstawę relacji, natomiast otrzymywanie lub pobieranie paliwa albo energii wskazuje na jej praktyczne wykonanie. Definicja nie ogranicza tego pojęcia do jednego rodzaju paliwa, energii ani jednego sposobu ich uzyskiwania.

W ustawie „Prawo energetyczne” określenie „odbiorca” służy wskazaniu podmiotu uczestniczącego w relacji związanej z dostarczaniem paliw lub energii. Dzięki temu można jednoznacznie ustalić, kogo dotyczą przepisy posługujące się tym terminem. W praktyce status odbiorcy wiąże się z faktem zawarcia umowy oraz z rzeczywistym otrzymywaniem lub pobieraniem paliwa albo energii. Pojęcie to porządkuje więc relację między korzystającym z paliw lub energii a przedsiębiorstwem energetycznym i pozwala odróżnić ją od sytuacji, w których brak jest wymaganej podstawy umownej.

Znaczenie terminu zależy jednak od aktu prawnego, w którym został użyty. W przepisach dotyczących umowy dostawy odbiorcy mogą przysługiwać uprawnienia związane z opóźnieniem wytwarzania przedmiotu dostawy albo z jego wadliwym wykonaniem. W prawie spółek pojęcie to może oznaczać osobę zobowiązaną do zwrotu bezprawnej wypłaty, a w prawie przewozowym wiąże się z określeniem osób uprawnionych do dochodzenia roszczeń. W prawie morskim odbiorca może występować w regulacjach dotyczących kosztów, wyładunku oraz bagażu nieodebranego przez pasażera lub osobę uprawnioną. Termin pojawia się także w przepisach o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego, w zakresie przechowywania i okazywania wymaganej zgody, oraz w regulacjach dotyczących uzyskiwania prawa do korzystania z usług przesyłowych. W każdym z tych przypadków jego dokładne znaczenie wynika z kontekstu danego przepisu.