Oczka wodne

„Oczka wodne” to pojęcie używane w ustawie „Ochrona gruntów rolnych i leśnych” na określenie niewielkich, naturalnych zbiorników wodnych znajdujących się wśród pól albo w obrębie terenów leśnych. Nie jest to więc nazwa każdego małego stawu lub innego miejsca, w którym gromadzi się woda. Aby dany obiekt mieścił się w ustawowym znaczeniu tego hasła, musi spełniać kilka warunków jednocześnie.

Najważniejsze elementy definicji to:

• naturalne pochodzenie, czyli zbiornik nie jest w rozumieniu tej definicji obiektem utworzonym sztucznie;
• położenie śródpolne lub śródleśne, a więc usytuowanie wśród gruntów rolnych albo terenów leśnych;
• wodny charakter, ponieważ chodzi o zbiornik, w którym znajduje się woda;
• powierzchnia nie większa niż 1 ha;
• brak podlegania klasyfikacji gleboznawczej, co odróżnia taki zbiornik od powierzchni ocenianej i kwalifikowanej według zasad klasyfikacji gleb.

Wszystkie te cechy mają znaczenie łącznie. Sam niewielki rozmiar nie wystarczy, jeżeli obiekt nie jest naturalny, nie leży wśród pól lub lasów albo podlega klasyfikacji gleboznawczej. Z kolei położenie na obszarze rolnym lub leśnym nie przesądza jeszcze o uznaniu danego miejsca za oczko wodne, jeżeli nie zostaną spełnione pozostałe przesłanki.

Definicja porządkuje znaczenie tego pojęcia na potrzeby ustawy dotyczącej ochrony gruntów rolnych i leśnych. Dzięki temu możliwe jest jednolite rozpoznawanie niewielkich naturalnych zbiorników wodnych występujących w takim otoczeniu oraz odróżnianie ich od innych elementów terenu. W praktyce przy ocenie konkretnego obiektu istotne będzie ustalenie jego pochodzenia, położenia, wielkości i statusu w klasyfikacji gleboznawczej. Hasło ma zatem znaczenie nie tylko przy opisie krajobrazu, lecz także przy stosowaniu przepisów, w których ważne jest prawidłowe określenie rodzaju gruntu lub znajdującego się na nim obiektu.