Ochrona ścisła

„Ochrona ścisła” to forma ochrony przyrody oparta na założeniu, że przyroda powinna pozostawać wolna od bezpośredniej ingerencji człowieka. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „O ochronie przyrody” i wskazuje najwyższy poziom ograniczenia działań ingerujących w chronione elementy środowiska.

W przypadku obszarów objętych taką ochroną chodzi o całkowite i trwałe zaniechanie bezpośrednich działań człowieka wobec ekosystemów, tworów przyrody, innych jej składników oraz naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych. Istotne są więc trzy elementy: zakres ochrony, obejmujący zarówno całe ekosystemy, jak i poszczególne twory lub składniki przyrody, brak bezpośredniej ingerencji oraz jej zupełny i trwały charakter. Nie chodzi zatem tylko o czasowe ograniczenie aktywności albo zmniejszenie jej intensywności, lecz o pozostawienie chronionego obszaru naturalnym procesom.

Odrębnie definicja odnosi ochronę ścisłą do gatunków. W tym przypadku oznacza ona ochronę osobników należących do danego gatunku oraz wszystkich stadiów ich rozwoju przez cały rok. Ochrona nie jest więc ograniczona do wybranej pory, sezonu ani określonego etapu życia organizmu.

Celem ochrony ścisłej jest zachowanie przyrody w możliwie naturalnym stanie oraz umożliwienie niezakłóconego przebiegu procesów przyrodniczych. W praktyce pojęcie to wyznacza szczególnie rygorystyczny sposób traktowania chronionych obszarów i gatunków. Przy ocenie określonego działania znaczenie ma to, czy stanowi ono bezpośrednią ingerencję w ekosystem, twór lub składnik przyrody albo w przebieg procesu przyrodniczego. W odniesieniu do gatunków trzeba natomiast uwzględnić ochronę ich osobników i stadiów rozwoju przez cały rok. Termin służy więc rozróżnieniu ochrony polegającej na pozostawieniu przyrody bez bezpośredniej ingerencji od form, które dopuszczają określone działania człowieka.