Ochrona danych osobowych

Ochrona danych osobowych oznacza ogół zasad dotyczących pozyskiwania, wykorzystywania, przechowywania, udostępniania i usuwania informacji związanych z osobą fizyczną, którą można zidentyfikować bezpośrednio lub pośrednio. Jej celem jest zabezpieczenie prywatności i innych praw osoby, której dane dotyczą, przy jednoczesnym umożliwieniu legalnego korzystania z informacji przez podmioty publiczne i prywatne.

Podstawowe znaczenie ma pojęcie przetwarzania danych. Obejmuje ono między innymi zbieranie danych, utrwalanie, porządkowanie, przeglądanie, przekazywanie oraz niszczenie. Za zgodność tych czynności z prawem odpowiada co do zasady administrator danych, który ustala cele i sposoby przetwarzania. Podmiot wykonujący przetwarzanie na jego zlecenie może działać jako podmiot przetwarzający.

Najważniejsze zasady ochrony danych obejmują:

• zgodność z prawem, rzetelność i przejrzystość przetwarzania,
• określenie celu i ograniczenie wykorzystywania danych do tego celu,
• przetwarzanie tylko danych potrzebnych w danej sprawie,
• zapewnienie prawidłowości i aktualności danych,
• ograniczenie czasu przechowywania,
• zabezpieczenie danych przed utratą, nieuprawnionym dostępem lub ujawnieniem.

Szczególnej ochronie podlegają między innymi dane dotyczące zdrowia, informacji genetycznych, życia prywatnego oraz niektórych skazań i czynów zabronionych. Ich przetwarzanie jest dopuszczalne tylko na zasadach przewidzianych w przepisach i często wymaga dodatkowych zabezpieczeń. Osobie, której dane dotyczą, przysługują w szczególności uprawnienia związane z informacją o przetwarzaniu, dostępem do danych, ich sprostowaniem, a w określonych sytuacjach także usunięciem lub ograniczeniem przetwarzania.

Ochrona danych osobowych występuje w wielu dziedzinach prawa, między innymi w ochronie zdrowia i dokumentacji medycznej, prawie pracy, postępowaniach dotyczących przestępczości, rejestrach publicznych, ubezpieczeniach oraz działalności psychologów i adwokatów. W praktyce określa sposób prowadzenia dokumentacji, przekazywania informacji, zabezpieczania systemów teleinformatycznych i wykonywania kontroli. Nie oznacza całkowitego zakazu udostępniania danych, lecz wymaga, aby takie udostępnienie miało podstawę, określony cel i odpowiedni zakres.