Ochrona danych

Ochrona danych to zespół zasad i środków prawnych, organizacyjnych oraz technicznych służących zabezpieczeniu danych przed nieuprawnionym dostępem, wykorzystaniem, zmianą, ujawnieniem albo utratą. W polskim prawie termin ten odnosi się przede wszystkim do ochrony danych osobowych, czyli informacji dotyczących zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej. Obejmuje jednak także bezpieczeństwo danych gromadzonych w rejestrach publicznych, dokumentacji medycznej, systemach teleinformatycznych oraz informacje chronione tajemnicą zawodową lub ustawową.

Podstawowe zasady ochrony danych osobowych wynikają z RODO. Dane powinny być przetwarzane zgodnie z prawem, w jasno określonym celu i tylko w zakresie niezbędnym do jego realizacji. Powinny być prawidłowe, przechowywane przez czas uzasadniony celem przetwarzania oraz zabezpieczone przed naruszeniem ich poufności, integralności i dostępności. Podmiot decydujący o celach i sposobach przetwarzania danych jest administratorem, a podmiot wykonujący takie czynności na jego zlecenie może działać jako podmiot przetwarzający. Na administratorze spoczywa między innymi obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa danych i wykazania zgodności przetwarzania z prawem.

Ochrona danych obejmuje w szczególności:

• prawa osób, których dane dotyczą, w tym prawo do informacji, dostępu do danych, ich sprostowania lub usunięcia, w zakresie przewidzianym w przepisach;
• obowiązki organów publicznych, przedsiębiorców, pracodawców i podmiotów leczniczych;
• zabezpieczenia dokumentacji i systemów teleinformatycznych;
• zasady udostępniania danych z rejestrów oraz kontroli prawidłowości ich przetwarzania.

Szczególne regulacje mogą doprecyzowywać albo ograniczać stosowanie ogólnych zasad. Przykładowo ochrona danych jest powiązana z tajemnicą adwokacką, dokumentacją medyczną i długotrwałym przechowywaniem danych dotyczących leczenia niepłodności. Występuje także w Ordynacji podatkowej, Prawie o ruchu drogowym, Prawie budowlanym, Prawie wodnym, Kodeksie pracy oraz przepisach postępowania sądowego i karnego. Jej praktyczne znaczenie polega na wyważeniu potrzeby korzystania z danych, wykonywania zadań publicznych i zapewnienia bezpieczeństwa z prawem do prywatności oraz ochrony informacji dotyczących osoby.