Przepis określa zasady przyznawania świadczenia pieniężnego członkom rodziny strażaka ratownika OSP, który zmarł w związku z udziałem w działaniu ratowniczym, akcji ratowniczej albo ćwiczeniach organizowanych przez Państwową Straż Pożarną, jeżeli działania te odbywały się w warunkach zagrażających życiu i zdrowiu. Świadczenie przysługuje na zasadach określonych w ustawie wskazanej w ust. 1.

Wysokość świadczenia ustala się z zastosowaniem przeciętnego uposażenia, o którym mowa w art. 85 ust. 3 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej. Przyjmuje się wartość obowiązującą 31 grudnia roku poprzedzającego rok złożenia wniosku. O prawie do świadczenia i jego wysokości rozstrzyga w formie decyzji organ emerytalny określony przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Ten sam organ dokonuje wypłaty świadczenia.

Do postępowania zakończonego taką decyzją odpowiednio stosuje się przepisy art. 5, art. 7, art. 8 ust. 2 i 5-11, art. 9 ust. 2, art. 10 i art. 11 ustawy, o której mowa w ust. 1. Regulacja wskazuje również dokumenty wymagane przy składaniu wniosku. Należy do niego dołączyć dokument komendanta powiatowego lub miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, potwierdzający, że śmierć nastąpiła w okolicznościach określonych w ust. 1, aktualny odpis aktu stanu cywilnego oraz, w razie potrzeby, inny dokument urzędowy potwierdzający pozostałe okoliczności uzasadniające wniosek. W praktyce przepis łączy więc określenie przesłanki przyznania świadczenia z procedurą ustalenia jego prawa, wysokości i wypłaty oraz z wymaganiami dokumentacyjnymi.

o ochotniczych strażach pożarnych

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2021/2490/text/U/D20212490Lj.pdf

Przepis określa procedurę przyznawania świadczenia ratowniczego strażakowi ratownikowi OSP. Organem przyznającym jest komendant powiatowy albo miejski Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla siedziby ochotniczej straży pożarnej. Postępowanie wszczyna się na wniosek strażaka albo jego przedstawiciela ustawowego, pełnomocnika lub opiekuna prawnego.

Przyznanie świadczenia w formie decyzji i ustalenie jego wysokości wymaga sprawdzenia kompletności wniosku, potwierdzenia spełnienia wymogu wskazanego w art. 16 ust. 2 pkt 1 oraz osiągnięcia wieku uprawniającego do świadczenia. Wniosek powinien zawierać dane wnioskodawcy, w tym dane identyfikacyjne i adresowe, sposób wypłaty wraz z niezbędnymi danymi, podpis oraz wymagane potwierdzenie. **Niekompletny wniosek pozostawia się bez rozpoznania**, a osoba, która go złożyła, jest o tym informowana.

Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia przesłanek określonych w art. 16 ust. 2, natomiast świadczenie przyznaje się od miesiąca złożenia wniosku. Postępowanie powinno zakończyć się nie później niż w ciągu 60 dni od złożenia wniosku. Decyzję doręcza się na piśmie wraz z uzasadnieniem i pouczeniem. Wnioskodawcy przysługuje od niej odwołanie do właściwego komendanta wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, przy czym jego złożenie nie wstrzymuje wykonania decyzji.

Przepis przewiduje również przekazywanie kopii wniosku i decyzji właściwemu komendantowi wojewódzkiemu oraz funkcjonowanie systemu teleinformatycznego do obsługi świadczeń i przekazywania organowi wypłacającemu zestawień przyznanych świadczeń. Wzór wniosku określi minister właściwy do spraw wewnętrznych w drodze rozporządzenia.

Art. 3 określa szeroki zakres zadań ochotniczych straży pożarnych, których celem jest ochrona życia, zdrowia, mienia i środowiska. Przepis obejmuje zarówno bezpośrednie działania ratownicze, jak i aktywność zapobiegawczą, szkoleniową, edukacyjną oraz społeczną.

Podstawową grupę zadań stanowi prowadzenie, udział i współdziałanie w działaniach oraz akcjach ratowniczych, także prowadzonych przez inne służby, inspekcje i straże. Ochotnicze straże pożarne mogą również uczestniczyć w działaniach ratowniczych poza granicami kraju, jeżeli wynika to z umów międzynarodowych. Do ich zadań należy także alarmowanie i ostrzeganie ludności, udział w ochronie ludności i obronie cywilnej oraz zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożarów, klęsk żywiołowych i innych miejscowych zagrożeń.

Przepis wskazuje ponadto na wykonywanie pierwszej pomocy i kwalifikowanej pierwszej pomocy, organizowanie ćwiczeń oraz udział w szkoleniach i zawodach sportowo-pożarniczych. Obejmuje także zabezpieczanie obszaru chronionego właściwej jednostki ratowniczo-gaśniczej Państwowej Straży Pożarnej, określonego w powiatowym lub miejskim planie ratowniczym.

Znaczenie praktyczne mają również zadania związane z propagowaniem zasad ochrony przeciwpożarowej i udzielania pierwszej pomocy, organizowaniem przedsięwzięć sportowych, oświatowo-kulturalnych i integracyjnych oraz wspieraniem współpracy lokalnych partnerów społecznych i gospodarczych. Ochotnicze straże pożarne wspierają także gminę w pomocy na rzecz społeczności lokalnej i mogą uczestniczyć we współpracy międzynarodowej gminy.

Przepis określa źródła finansowania kosztów funkcjonowania ochotniczych straży pożarnych oraz zasady przekazywania dotacji z budżetu państwa. Wskazany katalog ma charakter otwarty, ponieważ środki mogą pochodzić w szczególności z:

- budżetów jednostek samorządu terytorialnego,
- środków budżetu państwa przekazywanych Komendantowi Głównemu Państwowej Straży Pożarnej,
- wpływów instytucji ubezpieczeniowych, o których mowa w art. 38 i art. 39 ustawy o ochronie przeciwpożarowej,
- dobrowolnych składek i darowizn od osób fizycznych oraz osób prawnych,
- zbiórek publicznych,
- środków własnych.

Środki z budżetu państwa, o których mowa w ust. 1 pkt 2, są przekazywane w formie dotacji na realizację zadań określonych w art. 3 pkt 1-12 oraz art. 4 ust. 1. O dotację może wystąpić ochotnicza straż pożarna albo związek ochotniczych straży pożarnych. Wniosek składa się do Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej za pośrednictwem właściwego komendanta powiatowego lub miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, ustalonego według terenu działania wnioskodawcy.

Przekazanie środków wymaga zawarcia umowy z ochotniczą strażą pożarną albo związkiem ochotniczych straży pożarnych. Umowa pod rygorem nieważności musi mieć formę pisemną albo postać elektroniczną i być opatrzona podpisem zaufanym lub osobistym. Praktyczne znaczenie przepisu polega na wskazaniu zarówno wielu możliwych źródeł finansowania, jak i formalnej ścieżki uzyskania dotacji państwowej. Jednostki samorządu terytorialnego mogą ponadto przekazywać ochotniczym strażom pożarnym dodatkowe środki pieniężne w formie dotacji.

Przepis określa zasady organizowania imprez przez ochotnicze straże pożarne w celu realizacji zadań wskazanych w art. 3 pkt 8-15. Straż może organizować takie wydarzenia, zapewniając porządek i bezpieczeństwo osobom, które w nich uczestniczą lub są na nich obecne.

Jeżeli impreza spełnia kryteria imprezy masowej, o której mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych, a ma odbyć się poza nieruchomościami zarządzanymi przez ochotnicze straże pożarne, konieczna jest zgoda właściwego wójta, burmistrza albo prezydenta miasta. Zgodę wydaje się na wniosek organizującej imprezę ochotniczej straży pożarnej. Wniosek trzeba złożyć co najmniej 14 dni przed planowanym rozpoczęciem wydarzenia.

Wniosek powinien określać organizatora, rodzaj i nazwę imprezy, jej miejsce oraz terminy rozpoczęcia i zakończenia, przewidywaną liczbę uczestników, a także wskazywać osobę odpowiedzialną za reprezentowanie straży w sprawach bezpieczeństwa i dane umożliwiające kontakt z tą osobą.

Procedura uzyskania tej zgody nie obowiązuje, gdy odrębne przepisy wymagają zezwolenia na organizację imprezy albo zawiadomienia właściwego organu. Dochody uzyskane z imprez mogą być przeznaczane na realizację ustawowych zadań ochotniczych straży pożarnych. Przepis łączy więc możliwość organizowania wydarzeń z obowiązkiem zapewnienia bezpieczeństwa, a w określonych przypadkach także z wymogiem wcześniejszej zgody organu właściwego ze względu na miejsce imprezy.

Przepis określa skutki likwidacji ochotniczej straży pożarnej, zwłaszcza w zakresie postępowania likwidacyjnego oraz dalszego przeznaczenia części jej majątku. W ust. 1 wskazano, że w przypadku likwidacji stosuje się art. 38 ustawy - Prawo o stowarzyszeniach. Oznacza to, że kwestie związane z likwidacją ochotniczej straży pożarnej podlegają regułom przewidzianym w tym przepisie.

Ust. 2 dotyczy szczególnej kategorii majątku. Chodzi o wyposażenie przeznaczone na potrzeby prowadzonych działań ratowniczych, które zostało zakupione przy udziale środków pochodzących z budżetu państwa lub jednostek samorządu terytorialnego. Taki majątek nie pozostaje bez określonego przeznaczenia po likwidacji jednostki. Jest przekazywany jednostce ochrony przeciwpożarowej zapewniającej mieszkańcom gminy właściwe zabezpieczenie przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem.

Znaczenie praktyczne przepisu polega na rozdzieleniu dwóch kwestii. Sam proces likwidacji odbywa się z zastosowaniem wskazanego przepisu dotyczącego stowarzyszeń, natomiast wyposażenie ratownicze nabyte z udziałem środków publicznych podlega przekazaniu określonej jednostce ochrony przeciwpożarowej. Regulacja obejmuje wyłącznie majątek spełniający wszystkie wskazane cechy, a więc związany z działaniami ratowniczymi i zakupiony przy udziale środków publicznych. Jednocześnie przekazanie ma służyć zachowaniu właściwego poziomu ochrony mieszkańców gminy, na terenie której działała likwidowana ochotnicza straż pożarna.

Przepis określa zasady przyznawania świadczenia ratowniczego członkom ochotniczych straży pożarnych oraz strażakom ratownikom OSP, którzy osiągnęli wymagany wiek i przez wymagany okres bezpośrednio uczestniczyli w działaniach ratowniczych. W przypadku mężczyzn warunkiem jest ukończenie 65 lat i co najmniej 25 lat takiego udziału, a w przypadku kobiet ukończenie 60 lat i co najmniej 20 lat udziału. Świadczenie przysługuje także osobom, które spełniły łącznie warunki dotyczące udziału w działaniach ratowniczych jako członkowie wskazanych OSP oraz jako strażacy ratownicy OSP.

Przepis szczegółowo reguluje sposób potwierdzania udziału w działaniach ratowniczych. W zależności od okresu mogą służyć temu dokumenty prowadzone przez Państwową Straż Pożarną albo pisemne oświadczenie trzech świadków. Świadkowie nie mogą należeć do określonego kręgu osób bliskich, pozostawać z wnioskodawcą w stosunku zależności służbowej ani być skazani za wskazane przestępstwa. Co najmniej jeden świadek powinien pełnić funkcję publiczną lub być zatrudniony w urzędzie obsługującym organ administracji samorządowej w okresie, którego dotyczy potwierdzenie.

Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza opinię o wiarygodności oświadczenia, może też zażądać dodatkowych dokumentów. Oświadczenie zatwierdza właściwy komendant powiatowy lub miejski Państwowej Straży Pożarnej w postępowaniu administracyjnym. Odmowa zatwierdzenia następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Oświadczenie składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej i musi zawierać wymaganą klauzulę.

Przepis wprowadza zmiany w ustawie o ochotniczych strażach pożarnych, rozszerzając i porządkując zadania oraz uprawnienia ochotniczych straży pożarnych. OSP zostają wskazane jako **podmioty ochrony ludności i obrony cywilnej**. Do ich zadań należy także udział w ochronie ludności i obronie cywilnej, a ponadto wykonywanie pierwszej pomocy oraz kwalifikowanej pierwszej pomocy. W art. 12 i art. 13 usuwa się wyraz „ratownik”, użyty w różnych przypadkach i liczbie.

Szczegółowo uregulowano świadczenie ratownicze dla strażaka OSP. Wynosi ono 200 zł i przysługuje z tytułu wysługi lat, jeżeli strażak czynnie uczestniczył w działaniach ratowniczych, akcjach ratowniczych, szkoleniach lub ćwiczeniach przez co najmniej 25 lat w przypadku mężczyzn albo 20 lat w przypadku kobiet, a także osiągnął odpowiednio 65. albo 60. rok życia. Czynne uczestnictwo oznacza bezpośredni udział w takim działaniu co najmniej raz w roku. Okres ten nie musi być ciągły.

Ewidencję udziału prowadzi właściwy komendant powiatowy (miejski) Państwowej Straży Pożarnej. Obejmuje ona między innymi datę, numer i miejsce działań oraz imienny wykaz uczestników, a dane są przechowywane przez co najmniej 50 lat. Ewidencja może być prowadzona z wykorzystaniem wskazanego w przepisie systemu. Świadczenie i koszty jego obsługi finansuje budżet państwa.

Przepis określa również zasady przekazywania dotacji OSP i ich związkom na podstawie wniosków oraz umów, a także umożliwia gminom uzyskiwanie dotacji celowych na zadania związane z udziałem OSP w ochronie ludności i obronie cywilnej. Wydatki na świadczenia z art. 16, art. 47 i art. 50 wyłączono z mechanizmu korygującego dotyczącego ograniczania wydatków na szkolenia i obsługę finansową świadczeń.

o ochronie ludności i obronie cywilnej

https://api.sejm.gov.pl/eli/acts/DU/2024/1907/text/U/D20241907Lj.pdf

Ochotnicza straż pożarna

Ochotnicza straż pożarna w przepisach

o ochotniczych strażach pożarnych7 przepisów

o ochronie ludności i obronie cywilnej1 przepis