Ocena genetyczna

Ocena genetyczna to sformalizowany sposób ustalania, jakie znaczenie hodowlane ma dane zwierzę gospodarskie oraz jakie cechy może przekazywać potomstwu. Pojęcie to zostało zdefiniowane w ustawie „Organizacja hodowli i rozród zwierząt gospodarskich” i odnosi się do oceny prowadzonej w określonym celu, według zasad właściwych dla danej kategorii zwierząt.

W podstawowym ujęciu ocena genetyczna jest przeprowadzana zgodnie z zasadami wskazanymi w rozdziale V rozporządzenia 2016/1012. Jej celem jest oszacowanie wartości hodowlanej, o której mowa w art. 2 pkt 16 tego rozporządzenia. Oznacza to, że ocena nie dotyczy wyłącznie aktualnych cech lub wyglądu zwierzęcia, lecz jego znaczenia z punktu widzenia dziedziczenia i wykorzystania w hodowli.

W odniesieniu do zwierząt wskazanych w art. 2 pkt 1 lit. b ustawy ocena ma nieco inaczej określony cel. Służy oszacowaniu uwarunkowanej genetycznie zdolności zwierzęcia do przekazywania potomstwu określonej cechy albo kilku cech. Chodzi więc o ustalenie, w jakim stopniu dana właściwość może być przekazywana kolejnym pokoleniom dzięki uwarunkowaniom genetycznym zwierzęcia.

Najważniejsze elementy pojęcia:

• ocena jest prowadzona według określonych zasad, a nie w sposób dowolny;
• jej przedmiotem jest zwierzę gospodarskie i jego potencjał hodowlany;
• zasadniczym celem jest oszacowanie wartości hodowlanej albo genetycznie uwarunkowanej zdolności do przekazywania cech;
• wynik odnosi się do znaczenia zwierzęcia dla potomstwa i dalszej hodowli.

W praktyce ocena genetyczna pozwala rozróżniać zwierzęta pod względem ich przydatności hodowlanej oraz oceniać, które z nich mogą mieć znaczenie przy uzyskiwaniu potomstwa o określonych cechach. W ramach ustawy pojęcie to porządkuje sposób oceniania potencjału genetycznego zwierząt i wskazuje, jaki rodzaj informacji ma być uzyskany w wyniku tej oceny.