Obywatelstwo

Obywatelstwo to trwała więź prawna łącząca osobę z określonym państwem, z której wynikają wzajemne prawa i obowiązki. Nie jest tym samym co miejsce zamieszkania, pochodzenie, narodowość w znaczeniu etnicznym ani posiadanie dokumentu tożsamości. Obywatelstwo określa przynależność państwową osoby i co do zasady trwa niezależnie od jej pobytu za granicą.

W polskim prawie obywatelstwo polskie można uzyskać w szczególności z mocy prawa, przez urodzenie, a także w drodze nadania, uznania lub przywrócenia, na zasadach przewidzianych w przepisach. Może również ustać w prawnie określonym trybie. Obywatel polski nie może zostać pozbawiony obywatelstwa wbrew swojej woli. Dopuszczalne jest posiadanie obywatelstwa polskiego i obywatelstwa innego państwa, jednak wobec polskich organów osoba mająca obywatelstwo polskie jest traktowana jako obywatel polski.

Znaczenie obywatelstwa obejmuje między innymi:

• korzystanie z praw publicznych, w tym praw wyborczych na zasadach określonych w przepisach;
• podleganie obowiązkom wobec państwa oraz ochronie państwa, także za granicą;
• ustalenie statusu osoby jako obywatela albo cudzoziemca;
• możliwość posługiwania się polskimi dokumentami, w tym dokumentem podróży;
• stosowanie szczególnych zasad dotyczących wjazdu, pobytu i wyjazdu, zwłaszcza wobec obywateli państw Unii Europejskiej;
• określenie właściwych reguł w postępowaniach administracyjnych, karnych i cywilnych o charakterze międzynarodowym.

Informacja o obywatelstwie może być elementem danych identyfikacyjnych ujmowanych w rejestrach, dokumentach i formularzach urzędowych. W zależności od przepisów może wpływać na dostęp do określonych zezwoleń pobytowych, obowiązek uiszczenia opłaty za dokument, zasady przekazywania osoby innemu państwu oraz ustalenie właściwości organów. W postępowaniach dotyczących osób zmarłych obywatelstwo może być także przedmiotem ustalenia na podstawie dostępnych dokumentów i innych danych.