Obowiązkowy system gwarantowania depozytów

Obowiązkowy system gwarantowania depozytów to ustanowiony przepisami prawa mechanizm dotyczący gwarantowania środków pieniężnych. Jego podstawą działania jest ustawa „Bankowy Fundusz Gwarancyjny, system gwarantowania depozytów oraz przymusowa restrukturyzacja.” Oznacza to, że system nie jest dobrowolnym rozwiązaniem tworzonym na podstawie umowy lub decyzji uczestników, lecz elementem ustawowo uregulowanej organizacji ochrony środków pieniężnych.

Najważniejsze elementy tego pojęcia to:

• istnienie systemu, czyli uporządkowanego mechanizmu służącego realizacji określonych zadań,
• przedmiot jego działania, którym są środki pieniężne,
• funkcja gwarantowania, a więc zapewniania ochrony na zasadach określonych w przepisach,
• ustawowa podstawa funkcjonowania, która wyznacza zakres, sposób działania oraz obowiązki związane z systemem.

Określenie „obowiązkowy” podkreśla, że system ma charakter wymagany przez ustawę. Nie zależy od swobodnego przystąpienia ani od indywidualnych ustaleń stron. Jego istnienie i działanie wynikają bezpośrednio z przepisów, a nie z samej praktyki rynkowej. Jednocześnie sama definicja nie określa szczegółowych zasad gwarantowania, zakresu ochrony ani sposobu postępowania w poszczególnych sytuacjach. Te kwestie należy ustalać na podstawie pozostałych przepisów ustawy.

W praktyce pojęcie to służy do nazwania całego ustawowego mechanizmu, a nie pojedynczej gwarancji lub odrębnego świadczenia. Ma znaczenie przy interpretacji przepisów regulujących ochronę środków pieniężnych, organizację systemu oraz zadania podmiotów działających w jego ramach. W ustawie stanowi punkt odniesienia dla przepisów opisujących funkcjonowanie systemu gwarantowania depozytów i jego miejsce w rozwiązaniach dotyczących bezpieczeństwa rynku finansowego. Wymóg ustawowej podstawy oznacza również, że zakres działania systemu powinien być oceniany przede wszystkim przez pryzmat przepisów tej ustawy, a nie ogólnych ustaleń między zainteresowanymi podmiotami.