Obezwładnienie

Obezwładnienie to pojęcie używane w ustawie „o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej” na określenie takiego oddziaływania, które ogranicza możliwość działania osoby albo zwierzęcia. Jego istotą jest pozbawienie swobody ruchów lub wywołanie krótkotrwałej i odwracalnej dysfunkcji kończyn albo zmysłów. Chodzi więc o czasowe uniemożliwienie swobodnego poruszania się, wykonywania określonych czynności lub prawidłowego korzystania ze zmysłów, bez założenia trwałego naruszenia tych funkcji.

Definicja wskazuje również, że obezwładnienie nie jest działaniem podejmowanym w dowolnym celu. Ma służyć wyeliminowaniu zagrożenia stwarzanego przez osobę lub zwierzę albo przełamaniu oporu osoby, która nie wykonuje poleceń wydawanych na podstawie prawa. Cel ten stanowi ważny element pojęcia, ponieważ samo ograniczenie ruchów lub chwilowe zakłócenie funkcjonowania kończyn czy zmysłów nie wystarcza jeszcze do uznania danego działania za obezwładnienie w rozumieniu tej ustawy.

W praktyce pojęcie obejmuje zatem dwa podstawowe aspekty:

• skutek w postaci ograniczenia swobody ruchów albo odwracalnej, krótkotrwałej dysfunkcji kończyn lub zmysłów,
• ustawowo określony cel, którym jest usunięcie zagrożenia albo pokonanie oporu wobec zgodnego z prawem polecenia.

Znaczenie praktyczne tej definicji polega na wskazaniu, jakie działania i ich następstwa mieszczą się w ustawowym rozumieniu obezwładnienia. Podkreślenie odwracalności i krótkotrwałości odróżnia je od skutków trwałych, natomiast wskazanie osoby lub zwierzęcia pokazuje, wobec jakich podmiotów może wystąpić opisana sytuacja. W odniesieniu do osoby obezwładnienie wiąże się dodatkowo z brakiem podporządkowania się poleceniu wydanemu na podstawie prawa, gdy celem działania jest przełamanie takiego oporu. Poza tymi przesłankami nie można przypisywać temu pojęciu szerszego znaczenia na gruncie wskazanej definicji.